Ellen Johnson Sirleaf

Ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị nọ ebe niile, ana m enye ha oku dị mfe. Ụmụnne m nwanyị, ụmụ m nwanyị, ndị enyi m; chọta olu gị.

Ellen Johnson Sirleaf (amụrụ Ellen Eugenia Johnson, 29 Ọktoba 1938) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Liberia nke jere ozi dị ka onye nke iri abụọ na anọ onyeisi oche nke Liberia site na 2006 ruo 2018. Sirleaf bụ onye mbụ a họpụtara dịka nwanyị bụ onyeisi ala na Afrịka. O nwetara Nrite Udo Nobel na 2011, iji gosi mbọ ọ na-agba iji kpọbata ụmụ nwanyị n'ime usoro udo.

Okwu ndị ọ kwuru

• Agbụrụ kwesịrị ime ka anyị baa ọgaranya; o kwesịrị ime ka anyị bụrụ ndị pụrụ iche n'ụdị dị iche iche anyị, ọ bụghị iji kewaa anyị.
  • Okwu iri na ise nke onye nwetara ihe nrite Nobel bụ Ellen Johnson Sirleaf kwuru nke gosiri mkpa ọ dị inye ụmụ nwanyị ohere. Jenụwarị 10, 2021 site na YourStory.Com ewepụtara na 14 Nọvemba 2022.

• Ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị nọ ebe niile, ana m enye ha oku dị mfe. Ụmụnne m nwanyị, ụmụ m nwanyị, ndị enyi m; chọta olu gị.
  • [1] Jenụwarị 10, 2021 site na YourStory.Com ewepụtara na 14 Nọvemba 2022.
• Ọ bụ nnukwu ihe ịma aka n'obodo ọ bụla anyị nọ na ya, n'ihi na echiche efu, ihe mgbochi ụmụ nwanyị na-eche ihu bụ ihe zuru ụwa ọnụ… Ya mere, ihe a ga-eme ga-abụrịrị nke zuru ụwa ọnụ, ọ ga-abụrịrị nke a na-eme n'otu. Ọ ga-abụrịrị nke a na-eme n'ofe ókèala, n'ihi na ikike anyị bụ otu, ihe mgbaru ọsọ anyị bụ otu.
  • [2]

• A naghị enye onye ndu n'elu efere ọlaọcha, mmadụ ga-enweta ya.
  • Okwu iri na ise sitere n'aka onye nwetara ihe nrite Nobel bụ Ellen Johnson Sirleaf nke na-egosi mkpa ọ dị inye ụmụ nwanyị ohere. Jenụwarị 10, 2021 site na YourStory.Com ewepụtara na 14 Nọvemba 2022.
• Ọ bụ ezie na ụmụ nwanyị bụ ndị ihe metụtara, ha bụ ndị na-eguzo ọtọ. Ọ bụ ha nwere ike ịkwalite udo na ime ka udo dị n'otu.
  • Johnson Sirleaf kwuru maka ụmụ nwanyị na-eguzo maka udo

• Ozugbo e mebiri ụlọ enyo ahụ, a pụghị ịchịkọta ya ọzọ, mana mmadụ ga-agbalị ime nke ahụ.
  • [3] Jenụwarị 10, 2021 site na YourStory.Com ewepụtara na 14 Nọvemba 2022.

• Ekwenyere m na e nwere àgwà ụfọdụ dị n'ime nwanyị nke na-enye ya uru ụfọdụ karịa nwoke. Ụmụ nwanyị na-abụkarị ndị na-ekwu eziokwu, ndị na-enwe mmetụta karịa maka okwu ma na-eweta mmetụta siri ike nke ntinye aka na nraranye n'ihe ha na-eme. Ma eleghị anya n'ihi na ha bụ ndị nne, na dịka nne, ị nwere nlekọta pụrụ iche maka ezinụlọ, maka ụmụaka, na maka ụmụaka.
  • [4] Jenụwarị 10, 2021 site na YourStory.Com ewepụtara na 14 Nọvemba 2022.
• "Ọ bụrụ na nrọ gị anaghị atụ gị ụjọ, ha agaghị ezu oke". [5]
• "Nrọ gị ga-abụrịrị ihe karịrị ike ihe ị nwere ugbu a iji mezuo ha. Ọ bụrụ na nrọ gị anaghị atụ gị ụjọ, ha agaghị ezu oke".[6]
• “Gịnị mere ụfọdụ mba ji enwe ike, n'agbanyeghị nsogbu ha dị oke njọ, ịga n'ihu n'ụzọ ime udo, mgbake, na mmepe ebe ndị ọzọ enweghị ike? Ajụjụ ndị a dị oke mkpa maka Afrịka, azịza ha dịkwa mgbagwoju anya ma ọ bụghị mgbe niile ka ha doro anya. N'ezie, ịbụ onye ndu dị oke mkpa. Kagame bụ onye ndu siri ike—onye nwere mkpebi siri ike, onye lekwasịrị anya n'ihe niile, onye nwere ọzụzụ, na onye na-akwụwa aka ọtọ—ọ ka dịkwa otú ahụ taa. Ekwenyere m na mgbe ụfọdụ, a na-akpụzi àgwà mmadụ site na gburugburu ebe obibi ha. Angola, dịka Liberia, dịka Sierra Leone, bara ọgaranya n'ihe onwunwe, ngọzi ebumpụta ụwa nke na-enwe mmetụta dị mwute nke ibelata ọchịchọ mmadụ maka afọ ojuju onwe ya, ikike na mkpebi siri ike ime ka ihe mmadụ nwere baa uru. Kagame enweghị ihe ọ bụla. O tolitere n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ, nwee naanị ike na mkpebi siri ike nke ya iji mepụta ndụ ka mma maka onwe ya na ndị obodo ya. ”[7]
• A na-amatawanye na nha nhata zuru oke nke nwoke na nwanyị ga-eme ka akụnụba sie ike, mba mepere emepe karịa, na mba udo karịa. Ọ bụ ya mere anyị ga-eji nọgide na-arụ ọrụ.
  • Africa un women ( Machị 19, 2021).
• " Ezi ime ka udo dị n'ezi abụghị naanị maka ịgbaghara, kamakwa maka iwulite ọdịnihu n'ime ya.".[8]
• "Ọgbọ ndị na-abịa n'ihu ga-ekpe anyị ikpe ọ bụghị site n'ihe anyị kwuru, kama site n'ihe anyị na-eme."
• "N'ezie, abụ m nwanyị mbụ a họpụtara dịka onye isi ala n'ụzọ ọchịchị onye kwuo uche ya n'Afrịka, nke ahụ na-akpali ọtụtụ atụmanya. Ebe ọ bụ na m na-anọchite anya ọchịchọ ụmụ nwanyị n'ofe Afrịka, aghaghị m ime nke ọma maka ha. Aghaghị m ime ka ụzọ dịrị ụmụ nwanyị mfe isonye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'ọkwa kachasị elu. Nke ahụ na-eme ka mmadụ dị umeala n'obi ma na-akpali akpali." [9]

• "E nwere ike ịtụkwasị m obi n'ọrụ m ogologo oge gara aga n'ụwa nke ụmụ nwoke na-achị. Enwere m olileanya na dịka nwanyị, m ga-eweta ọrụ ọzọ. Ana m eweta mmetụta nke ịbụ nwanyị na nne, nke ahụ pụtara na m na-elebara ụmụ nwanyị, ụmụaka, na mkpa mmekọrịta ọha na eze nke ọha mmadụ anya nke ọma." [10]
• "Anaghị m enwe nsogbu ọ bụla dịka onyeisiala nwanyị n'ihi na abụ m ọkachamara kemgbe ogologo oge. Ana m agwa ndị mmadụ mgbe niile: Abụ m onye teknụzụ nke bụkwa nwanyị." [11]
• "Ndị Liberia maara ihe ọ pụtara mmadụ enweghị mmiri dị ọcha. Mana anyị makwaara ihe ọ pụtara ịhụ ụmụ anyị ka ha malitere ịmụmụ ọnụ ọchị ọzọ, na-eweghachi olileanya na okwukwe n'ọdịnihu." [12]
• "Mmadụ ga-eleba anya n'akụkọ ndụ m iji hụ ihe m mere. Akwụọla m nnukwu ụgwọ nke ọtụtụ mmadụ na-amaghị." [13]
• "Usoro ikpe anyị niile dị na Liberia emebiela n'ihi ọtụtụ afọ nke mmebi iwu, enweghị ezi omume na agha. Anyị chọrọ ọzụzụ ka ukwuu iji nweta ndị ọkaikpe ruru eru. Anyị chọrọ mgbanwe akụrụngwa. Kọmishọna mgbanwe iwu kwesịrị inyocha iwu anyị niile ọzọ." [14]
• "Na Liberia, ihe mgbochi anyị bụ akụrụngwa: ọkụ, mmiri, na okporo ụzọ. Ụlọ ọrụ agaghị arụ ọrụ ma ọ bụrụ na ha enweghị ihe ndị ahụ. Ọ bụ ezie na anyị nwere nkwa sitere n'aka ndị mmekọ anyị, ọ na-ewe oge iji mee ka nkwa anyị bụrụ ego." [15]

Okwu Ihe Nrite Udo Nobel nke Afọ 2011 (Disemba 10, 2011)

A Voice for Freedom online at Nobel Prize website

Ọ bụ unu, ụmụnne m nwanyị, karịsịa ndị hụrụ mbibi nke ime ihe ike na-enweghị obi ebere nwere ike iweta, ka m na-enye okwu m, na Nrite a.

• Akụkọ ihe mere eme agaghị ekpe anyị ikpe site n'ihe anyị na-ekwu n'oge a, kama site n'ihe anyị na-eme iji bulie ndụ ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị obodo anyị elu. Ọ ga-ekpe anyị ikpe site n'ihe nketa anyị hapụrụ ruo ọtụtụ ọgbọ ruo n'ọgbọ ndị ọzọ n'abianu.

• Njem m abụrụla njem dị ogologo, njem ndụ m niile gaa Oslo. Ụkpụrụ nke nne na nna m na nne nne m abụọ kpụziri ya – ndị Liberia, ndị ọrụ ugbo na ndị na-azụ ahịa - ọ dịghị onye n'ime ha nwere ike ịgụ ma ọ bụ ide ihe. Ha kụziiri m na ọ bụ naanị site n'ije ozi ka ndụ mmadụ ga-abụ nke a gọziri agọzi n'ezie.

• Ọtụtụ ndị nkuzi na ndị ndụmọdụ m kwadoro njem m, bụ́ ndị duziri m gaa n'ụwa nke mmụta dị elu meghere, nke mere ka m kwenye na ohere inweta agụmakwụkwọ dị mma bụ okwu ikpe ziri ezi nke oge anyị.

• E chebere ndụ m mgbe ọtụtụ puku mmadụ gbakọtara gburugburu ụwa iji tọhapụ m n'ụlọ mkpọrọ, ụfọdụ ndị jidere m zọpụtakwara ndụ m site n'omume ọmịiko nke ndị mmadụ n'otu n'otu.

• Ndụ m gbanwere ruo mgbe ebighị ebi mgbe enyere m ihe ùgwù ijere ndị Liberia ozi - na-ewere ọrụ dị egwu nke iwughachi mba nke agha na ihe ndị a kwatara ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mbibi. Enweghị ụzọ e si eme mgbanwe mgbe agha gasịrị. Ma anyị maara na anyị agaghị ekwe ka obodo anyị laghachi azụ n'oge gara aga. Anyị ghọtara na ọrụ kacha anyị bụ idobe udo.

• Kọmitii Nobel enweghị ike inye anyị ndị mmeri atọ ikike ikwu okwu n'aha ụmụ nwanyị. Mana o nyela anyị ebe anyị ga-esi gwa ụmụ nwanyị okwu, gburugburu ụwa, n'agbanyeghị mba ha si, agba ha, okpukpe ha, ma ọ bụ ọnọdụ ha ná ndụ. Ọ bụ unu, ụmụnne m nwanyị, karịsịa ndị hụrụ mbibi nke ime ihe ike na-enweghị obi ebere nwere ike iweta, ka m na-enye okwu m, na ihe nrite a.

• Ọ bụ ezie na ụlọ ikpe mba ụwa ekwuola nke ọma na ndina n'ike, nke e ji mee ihe dị ka ngwa agha, bụ mpụ megide ụmụ mmadụ, ndina n'ike n'oge mmebi iwu na-aga n'ihu n'enweghị nkwụsị. Ọnụọgụgụ ụmụnne anyị nwanyị na ụmụ nwanyị anyị dị afọ dị iche iche e merụrụ ahụ nke ukwuu n'ime afọ iri abụọ gara aga na-eme ka echiche ahụ ghara ịdị mma, ọnụọgụ ndụ ndị ihe ọjọọ dị otú ahụ bibiri ebibi na-egbochi nghọta.

• Site na mmebi ahụ anyị na mbibi nke ọchịchọ anyị, ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ akpatawo nnukwu nsogbu nke agha obodo na nke mba ụwa. Anyị akwụọla ụgwọ ọbara, anya mmiri, na nsọpụrụ.

• Agbanyeghị, mkpa ọ dị ichebe ikike ụmụ nwanyị abụghị naanị n'ọgbọ agha, ihe iyi egwu nye ikike ndị ahụ anaghị esite naanị n'ime ihe ike ngwa agha. Agụmakwụkwọ ụmụ agbọghọ, nke a na-ahụkarị dị ka ihe na-adịghị mkpa kama itinye ego dị mkpa, ka bụ nke na-anaghị enweta ego zuru oke ma nwee obere ndị ọrụ. Ọtụtụ mgbe, a na-agwa ụmụ agbọghọ ka ha ghara ịga akwụkwọ, n'agbanyeghị otú ha si nwee obi ụtọ.

• N'ọtụtụ ebe n'ụwa, a ka na-akọ akụkọ mpụ megide ụmụ nwanyị nke ọma, a naghịkwa enyocha iwu ndị na-echebe ụmụ nwanyị nke ọma. N'ime narị afọ nke iri abụọ na otu a, n'ezie enweghị ebe maka ịzụ ahịa mmadụ nke na-emegbu ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu nde mmadụ, ọkachasị ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị, kwa afọ. N'ezie, ọ dịghị ebe a ga-eti ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị ihe ma megbuo ha. N'ezie, ọ dịghị ebe a ga-ekwenye na àgwà nduzi bụ naanị otu nwoke na nwanyị.

• Teknụzụ agbanweela ụwa anyị ka ọ bụrụ otu agbataobi jikọtara ọnụ. Ihe na-eme n'otu ebe ka a na-ahụ n'akụkụ niile, ọ dịghịkwa oge ka mma maka mgbasa nke udo, ọchịchị onye kwuo uche ya na ha na-aga n'ihu na ikpe ziri ezi na ikpe ziri ezi maka mmadụ niile.

• Taa, n'ụwa niile, ụmụ nwanyị, nakwa ụmụ nwoke, sitere n'akụkụ dị iche iche nke ndụ, na-enweta obi ike iji, n'olu dara ụda na n'ike, kwuo, n'otu puku asụsụ, "Agaghịzi eme." Ha na-ajụ ime ihe ike na-enweghị isi, ma na-agbachitere ụkpụrụ ndị bụ isi nke ọchịchị onye kwuo uche ya, nke ọha mmadụ mepere emepe, nke nnwere onwe, na nke udo.

• Ọ bụrụ na m ga-agwa ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị okwu n'ebe niile, m ga-enye ha òkù a dị mfe: Ụmụnne m nwanyị, ụmụ m nwanyị, ndị enyi m, chọta olu unu!

• Onye ọ bụla n'ime anyị nwere olu nke ya, a ga-emekwa emume maka ọdịiche dị n'etiti anyị. Mana ihe mgbaru ọsọ anyị dị n'otu. Ha bụ ịchụso udo, ịchụso ikpe ziri ezi. Ha bụ nchekwa ikike nke mmadụ niile nwere.

• Ọgụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mba anyị - Liberia, Yemen na ndị ọzọ - ga-abara uru naanị ma ọ bụrụ na nnwere onwe ọhụrụ ahụ meghere ohere ọhụrụ maka mmadụ niile. Anyị maara nke ọma na usoro ọhụrụ, nke sitere n'agụụ maka mgbanwe, nwere ike ịlaghachi n'ụzọ mmebi iwu nke oge gara aga. Anyị chọrọ ka a nụ olu anyị. Chọta olu gị! Meekwa ka olu gị dị elu! Ka nke gị bụrụ olu maka nnwere onwe!

• Ọganihu Liberia na-aga n'ihu dabere na atumatu na mmemme ndị na-etinye ego na ndị mmadụ ma na-eme ka ụlọ ọrụ ọchịchị onye kwuo uche ya sie ike, ebe ha na-anọgide na-agbaso iwu. Ihe kacha mkpa bụ na ha aghaghị ịtachi obi n'ule oge. Ha ekwesịghị ịdabere n'otu onye ndu ma ọ bụ otu pati ndọrọ ndọrọ ọchịchị ọ bụla. Anyị aghaghị iwulite ohere ma kwanyere ndị mmegide ùgwù; ha abụghị ndị furu efu n'obodo anyị mepere emepe, kama ha bụ ihe dị mkpa iji mee ka ibu ọrụ sikwuo ike n'ọchịchị.

• Ọ bụ kpọmkwem afọ iri isii na atọ gara aga taa ka Nzukọ Omeiwu Mba Ndị Dị n'Otu nakweere Nkwupụta Ụwa Nile nke Ikike Mmadụ. Akwụkwọ ahụ, ihe nketa nke ọgbọ ndị ka si n'ihe egwu nke Agha Ụwa nke dị oke njọ pụta, ihe ndị a dị anyị mkpa nke ukwuu taa. Ọ bụ Nkwupụta zuru ụwa ọnụ. Ọ na-ekwu maka ikike mmadụ niile nwere site n'ịbụ mmadụ. Ọ bụghị gọọmentị nyere anyị ikike ndị a, nke nwere ike ịkagbu ha dịka ha chọrọ. Ọ bụ Nkwupụta nke iwu kwadoro, ọ bụghị ndepụta nke ọchịchọ obiọma. Ọ na-amanye Steeti, ọbụnadị n'otú ha si emeso ndị obodo ha, idebe, na ịkwado, ikike na nnwere onwe zuru ụwa ọnụ ndị ahụ dịịrị anyị niile.