Oluwatoyin Asojo
Oluwatoyin Asojo bụ Onye isi ngalaba maka atụmatụ pụrụ iche na Dartmouth Cancer Center. O rụtela ọrụ dịka Prọfesọ na Onye isi ngalaba Kemistri na Biokemistri na Hampton University, ma bụrụkwa Prọfesọ nke Pediatrics – Tropical Medicine na Baylor College of Medicine. Ọ bụ onye mbụ n’ime ndị na-eme nchọpụta na crystallography, na nchọpụta ya jikọtara kemistri, baịoloji, mgbakọ na mwepụ, na sayensị kọmputa. Dọkịta Asojo na-eme nchọpụta pụrụ iche n’ihe gbasara nhazi protein ndị metụtara ọrịa ndị a na-eleghara anya n’ebe okpomọkụ, nke na-enyere aka n’ọrụ mba ụwa gbasara ahụike na nchọpụta ọgwụ ọhụrụ.
Okwu
[dezie]- Ekwere m na agaghị m akwụsị ịmụ ihe ruo mgbe ụbụrụ m agaghịzi arụ ọrụ.
[1] Na-ekwu okwu n’ụlọ mgbasa ozi ajụjụ ọnụ
- N’ezie, ị na-efekwa ọtụtụ oge, n’ihi na ị na-achụso echiche ndị mmadụ na-atụ egwu. Ma n’ime usoro nke imehie, ị na-achọta ụzọ ọhụrụ ndị na-eme ka nchọpụta gị ka mma
- [2] Na-ekwu okwu n’ụlọ mgbasa ozi ajụjụ ọnụ
- Amaghị m na ọ bụrụ na m meeghị ya, ohere nke onye ọzọ ime ya dị ntakịrị ruo n’efu.
- [3] Na-ekwu maka ihe na-akpali ya
- N’ozuzu, ebumnuche m bụ ime ọgwụgwọ. Ana m eji ọmụmụ nhazi akụrụngwa ndụ (structural biology), sayensị anụ ahụ nke ndụ, na mgbakọ ọnụ ọgụgụ iji mụtakwuo otú protein si emekọrịta onwe ha ma ọ bụ obere mkpụrụ ihe iji chepụta ọgwụgwọ ka mma.
- [4] Na-ekwu maka ọmụmụ ihe ya
- O họọrọ m. E ji m n'ezie mmasị ime ọgwụ. Ya mere, mgbe m malitere akwụkwọ ogo m, ebumnuche m bụ ịbụ onye na-eme kemistri organic ma na-ejikọta kemịkalụ n’ụlọ nyocha. Mgbe ahụ, onye nkuzi m kwere m ka m gbalịa ọrụ niile dị n’ụlọ nyocha, m wee kpebie ịhapụ ọrụ niile gbasara ime kemịkalụ ma rụọ ọrụ na nke gbasara nhazi ihe. Ebumnuche m abụghị ịbụ onye na-eme nchọpụta banyere usoro kkristal(crystallographer); o mere naanị n’onwe ya.
- [5] Na-ekwu maka ihe mere o ji họrọ ọrụ ya
- A malitere njem m n’ụzọ ọmụmụ mgbe m kpebiri ịgba ọsọ si Naịjịrịa pụọ—anọ m na-akpa n’ụjọ! A ga m aga ụlọ akwụkwọ ọgwụ, ma e mesịrị, a gọziri m site n’ịnata akwụkwọ onyinye ọmụmụ (scholarship) site na United World College (UWC). Aga m Pearson UWC ma m mezue International Baccalaureate m. Mgbe ahụ, enwetakwara m akwụkwọ onyinye ọzọ iji gaa Trent University dị na Ontario, ebe m mụrụ chemistry na economics dịka isi ọmụmụ abụọ, wee mụtakwa English dịka obere isi (minor). Mgbe nke ahụ gasịrị, m kwagara Texas, ma m mee PhD m n’ụzọ chemistry na University of Houston. E mesịrị, m mere obere postdoc na National Cancer Institute dị na Frederick, Maryland. Mgbe nke ahụ gachara, m gara ụlọ ọrụ (industry) obere oge. Kemgbe ahụ, anọwo m na-arụ ọrụ dị iche iche n’ụlọ akwụkwọ (academia).
- [6] Na-ekwu maka njem agụmakwụkwọ ya
- Aga m asụ ya n’ụzọ a: nna m amaghị na ọ na-eduzi m n’ụzọ nkuzi; o chere na m na-abịa naanị ka m bịa gbaa ọsọ n’ụlọ nyocha. Echetara m mgbe m nọ n'ụlọ akwụkwọ praịmarị, mgbe a kwụsịrị ọmụmụ, m ga-ejegharị gaa n'ụlọ nyocha ya. Mgbe oge na-aga, mgbe m rutere n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, amalitela m ịbịa na-enyere aka n’ọrụ nnyocha. Ọ bụ ihe na-atọ ụtọ, ma bụrụkwa ụzọ m si ewere nọnyere nna m.
- Ịrụ ọmụmụ na HBCU dị ịtụnanya n’ihi na ụmụakwụkwọ nọ ebe ahụ nwere agụụ ịmụta. Ha na-abịa nwere ịma aka na ọtụtụ ebe dị iche iche nke na-enyere sayensị ha aka. Inwe ohere ịzụlite uto ọgụgụ isi nke ụmụakwụkwọ ndị a bụ ezigbo ngọzi.
- Emeela m ọrụ banyere glioblastoma. Mgbe m nọ n’ọrụ ụlọ ọrụ, ọrụ m bụ isi gbasara HIV. Ugbu a, ana m arụ ọrụ n’ịmepụta ọgwụ mgbochi na ọgwụ maka nje ndị a na-eleghara anya, na-arụkwa ọrụ n’ọrịa dị iche iche dịka leishmaniasis na schistosomiasis. Oge ụfọdụ, ana m arụkọ ọrụ na ndị nọ n’ụlọ ọrụ iji rụọ ọrụ gbasara kansa. Enwerekwa m ụfọdụ ọrụ mmekọrịta gbasara ọrịa na-efe efe dịka malaria.
- Ọ, ọ bụ ihe niile. Echere m na ikike ịhụ njikọ ebe ndị mmadụ na-adịghị ahụkarị njikọ dị oke mkpa. Mgbe ị nwere ike iche banyere nsogbu site n’elu dịka onye na-ele anya n’ụzọ dị elu kama ịbụ onye jidere akụkụ pere mpe nke ya, ị na-abịa na ngwọta ndị mmadụ nwere ike iche na ha bụ ihe nzuzu, ma n’ikpeazụ ha ghọọ ụzọ kacha mma. N’ọnọdụ ụfọdụ, ị na-enwekwa ọtụtụ mmejọ, n’ihi na ị na-achụso echiche ndị mmadụ na-ewere dịka ihe nzuzu. Ma n’ime usoro nke imehie ahụ, ị na-achọpụta ụzọ ọhụrụ nke na-eme ka nchọpụta gị ka mma.
- Otu n’ime ihe ndị na-adịgide adịgide n’ọrụ m bụ na anaghị m amasị ime ọrụ ndị mmadụ niile nwere mmasị na ya. Ya mere, e mere m ka ọmụmụ m bụrụ nke gbasara ọrịa ndị a na-eleghara anya n’ógbè okpomọkụ. Ịga njem, ịkwaga, na ịmekọrịta ndị mmadụ emeela ka echiche ahụ sie ike n’ime m, n’ihi na e nwere ọrịa ndị a na-arụkarị ndị mmadụ oriri nke ukwuu, ma ha anaghị enweta ntị zuru oke n’ihi na mmadụ achọghị ịmụ ha, ma ọ bụ n’ihi na ego ọmụmụ adịghị ezu.
- N’ụzọ doro anya, ọ bụ mahadum! Okwu otu: ụmụakwụkwọ. Echere m na ịdị n’etiti ndị ka nwere ọchịchọ maka ịmụ ihe na-eme ka m nwekwaa mmasị ịmụ ihe ọhụrụ. Ekwere m na agaghị m akwụsị ịmụ ihe ruo mgbe ụbụrụ m agaghị arụ ọrụ ọzọ, ya mere, achọpụtara m na ọ masịrị m ịdị n’akụkụ ndị nwere mmụọ ndụ, ọchịchọ maka sayensị, na olileanya. Ha esoghị n’ime ndị jụrụ ndụ.
- Ee eh. Abụ m otu n’ime ndị kweere na ọrụ m n’ụlọ akwụkwọ bụ ịzụlite okwukwe ndị nwa akwụkwọ nwere. Ònye m bụ ikwu na nwa akwụkwọ nọ n’ihu m abụghị onye ga-agwọ ọrịa kansa echi echi? Ebumnuche m bụ ịbụ ihe na-akpali ha imezu ọhụụ ahụ.
- Aga m ekwu ya n’ụzọ a: nna m amaghị na ọ na-akụziri m ihe; ọ chere na m na-abịa naanị ka m bịa nọrọ n’ụlọ nyocha. Echetara m mgbe m nọ n’ụlọ akwụkwọ praịmarị, mgbe e mesịrị akwụkwọ, a na m aga nwayọọ nwayọọ gaa n’ụlọ nyocha ya. Mgbe m rutere n’ụlọ akwụkwọ sekọndrị, amalitela m ịbịa na-enyere aka n’ime nyocha. Ọ bụ naanị ihe na-atọ ụtọ, ma bụrụkwa ụzọ isi nọrọ na nna m.
- Ịme nnyocha na HBCU dị ịtụnanya n’ihi na ụmụ akwụkwọ ahụ nwere agụụ ọmụmụ. Ha na-abịa nwere amamihe na nka n’ógbè dị iche iche nke na-enyere sayensị ha aka. Inwe ohere ịzụlite mmepe ọgụgụ isi nke ìgwè ụmụ akwụkwọ a bụ nnukwu nsọpụrụ.
- Zere ịsị ee ma ọ bụ mba ozugbo. Kama nke ahụ, sị, “M ga-eche maka ya,” ma chee ya n’echiche n’ezie. Nke a na-enyere gị izere ime mkpebi n’ike ma na-egosi na ị na-asọpụrụ onwe gị na onye ọzọ.
- Ọ dịghị ihe na-eru eru karịa ịga ije ogologo n’ime okike. Mgbe m gasịrị ije nke mbụ nke ihe dị ka maịlụ abụọ, ana m ahụkarị azịza ma ọ bụ echiche ọhụrụ maka nsogbu ndị na-egbu mgbu.
