Myriam Moscona
Myriam Moscona (מרים מוסקונה) (amụrụ na 1955 na Mexico City) bụ onye nta akụkọ Mexico, onye ntụgharị okwu na onye na-ede uri n'asụsụ Ladino na Spanish. Ọ si n'ezinụlọ ndị Juu nke ndị Bulgarian Sephardi ma ugbu a ọ na-akụzi na Mahadum Miami na USA.
Okwu ndị ọkwụrụ
[dezie]Jen Hofer sụgharịrị ya na Spanish
- ...ọ bụ echiche nke mwepụ nke mere ka ọrụ m na-akpali akpali. Ana m enwe ike ọgwụgwụ mgbe niile ime otu ihe ahụ. Na mgbakwunye na nke ahụ, enweghị m mmasị na ịdị ọcha ma ọ bụ iguzosi ike n'ihe nye ụdị ma ọ bụ ụda ma ọ bụ otu ọwa nyocha. Anaghị m akpachara anya. Echere m na ịnọgide na-enwe otu ụkwụ n'èzí omenala anyị bụ ihe dị mma. Ọ bụrụgodị na ọ bụghị, m ga-eme nke ahụ n'agbanyeghị. Mkpali ahụ na-esi n'enweghị nchekasị dị n'ime m apụta nke na-egosipụta n'ọtụtụ ụzọ kemgbe ọtụtụ afọ. Ndahie niile na-emesịa ghọọ ihe dị iche iche iji hụ ebe m na-aga. Ndahie emeela akara aka m: ndapụ ezinụlọ na ndapụ okike. Chee echiche, kedu ka ị ga-esi ghara ịhụ Judeo-Spanish n'anya (nke na-apụtaghị n'ọrụ m gara aga): asụsụ e ji ebe obibi, asụsụ, na ezinụlọ mee...
- Ihe m na-ahụ abụghị ihe doro anya—nke ahụ ga-abụ ihe nzuzu na ihe nzuzu.
- Catharsis gụnyere ịpụ n'okpuru ihe dị ebe ahụ mgbe niile, na-ada ụda n'ime ntị gị. Ma, mgbe ị mere nke ahụ, enwere ọnọdụ nke ịtọhapụ ihe nke na-akpata nsogbu ọzọ ozugbo. Ọ bụrụ na ọ bụ ụzọ ọzọ, ọ gaghị ekwe omume ịnọgide na-ede ihe.
- Ụgwọ m nwere na ihe nketa m na-aghọ nkwupụta ịhụnanya maka ihe m furu efu...
- asụsụ bụ ncheta akụkọ ihe mere eme. Mgbe ụfọdụ, ọ na-echekwa ozi na ntụgharị nke ahịrịokwu ndị mmadụ chefuru, mana asụsụ ahụ anaghị echefu. N'ihe gbasara obodo Sephardic, asụsụ jere ozi dị ka ihe nnọchianya nke jikọtara ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị n'ofe ala dị anya, na-ebu okwu ndị ahụ dị ka ụzọ amaghị ihe na nke na-atọ ụtọ iji nọgide na-adị n'otu.
- Njirimara nwere ike ịbụ ihe mgbochi na isi iyi nke esemokwu n'etiti ndị mmadụ na mba mgbe e buru ha n'ụzọ na-ezighi ezi dị ka ọkọlọtọ. Mana ọ bụ akụkọ dị iche mgbe anyị ghọtara na ọ dịghị ihe na-eme ka anyị ka mma dị ka ndị dị n'ụwa karịa ọdịiche anyị.
- Ladino bụ ihe pụrụ iche na omenala na asụsụ. Echere m na ọ karịrị ajụjụ nke isonye na obodo, ọ na-atọ ụtọ nke ukwuu maka onye ọ bụla na-asụ Spanish. Ige ntị n'okwu ya dị ka ịhụ asụsụ nke gị n'oge ọ bụ nwata, na ọbụna tupu mgbe ahụ: n'ọnọdụ ọhụrụ. Ndị mmadụ nọ nnọọ anya na Spanish na-asụ asụsụ a ruo narị afọ ise. Nke ahụ pụtara na asụsụ ala nna nke ndị niile na-asụ asụsụ ahụ nwere ike ịbụ Turkish, Bulgarian, Macedonian, Italian, Greek, French, Romanian, wdg. Ọ́ bụghị ihe pụrụ iche na ha ga-asụ asụsụ ala nna ha n'okporo ámá ma n'ime ụlọ ha ga-agbanwe gaa na Spanish ochie a? Akụkọ ndụ nke Judeo-Spanish dị ebube ma dịkwa mwute. Ma ọ nwere ọdịnihu ma ọ bụ na ọ nweghị bụ ihe a na-arụrịta ụka, mgbe ụfọdụ n'etiti ọnọdụ ndị na-emegiderịta onwe ha. Gee ntị, ọ dịghị onye na-eji ya ugbu a. Ndị ikpeazụ na-asụ asụsụ ahụ na-anwụ anwụ. E nwere ọtụtụ ihe mmụta na-achọ ichebe ya, e nwekwara ndị edemede dịpụrụ adịpụ, mana dịka ị maara, asụsụ anaghị adịgide ndụ site na iwu. Ihe a na-apụghị ịgbagha agbagha bụ na e kwesịrị inwe ụdị ihe ncheta - nke dabeere na ụda, akwụkwọ, ma ọ bụ uri - nke na-egosi ịgafe ya n'ụwa niile. Ọ na-ewute m ikwu maka nke ahụ. Ọ dị ka a ga-asị na m nọ n'akụkụ onye m hụrụ n'anya n'elu akwa ọnwụ ha. Amaghị m. E nwere echiche ndị ọzọ n'ezie gbasara okwu a. E nwere ndị chere na ọ gaghị anwụ. Achọrọ m ka ha kwuo eziokwu, mana ọ bụrụ na ụmụaka adịghịzi na-anụ ya kwa ụbọchị, ọ bụrụ na ọ bụghị mmadụ ole na ole ndị agadi na-eji ya, kedu ka ọ ga-esi dị ndụ?
