Maymunah Kadiri 23

Maymunah Yusuf Kadiri bụ onye Naịjirịa na-akwado ahụike uche, dibịa ọmụmụ uche, na onye na-agwọ ọrịa uche. Ọ na-akwado ahụike uche site n’ịgwa mmadụ okwu n’ihe omume, na mmemme telivishọn, na dịka onye edemede n’akwụkwọ akụkọ Guardian Newspapers. Ọ mepụtara ihe nkiri Little Drops of Happy n’afọ 2017 iji mee ka ndị mmadụ mara banyere ahụike uche na Naịjirịa.

Okwu ndi Ọkwụrụ

• Mmasị m n’ọrụ ọmụmụ ọrịa uche bịara site n’ike siri m ike ịchọpụta ihe mgbu na ihe isi ike ndị mmadụ na-eche n’ime ha nke a na-ahụghị anya. Ụdị mgbu mmetụta na nke uche nke na-adịkarị ka a naghị ahụ ya, karịsịa n’ebe a na-agwọ ọrịa.

• • Gịnị kpatara Maymunah ji nwee mmasị n’ọrụ ọmụmụ ọrịa uche

• E nwere ngwakọta nke nsogbu na-emerụ ahụ anyị n’obodo anyị, site n’ịdị ọcha nke na-adịghị mma, enweghị ohere ịnweta ezigbo nlekọta ahụ ike, mmebi iwu, nri na-adịghị zuru oke, enweghị mmiri dị ọcha a pụrụ ịṅụ, owuwu ụlọ ọgwụ na-adịghị mma, ọgwụ ụgha, ego a na-etinyeghị nke ọma, na enweghị ndị ọrụ ahụ ike zuru ezu.”

• • Na-ekwu maka ihe na-emetụta obodo anyị

• A naghị m ele ya anya dịka ọrụ. A na m ele ya anya dịka ihe na-enye m ụtọ ebe m na-emetụta ndụ mmadụ. Ọ na-emeju afọ m. Ụfọdụ na-agwakọta ịga nke ọma na imeju afọ. A na m enwe ezigbo afọ ojuju ịbụ ebe a. Ọ na-atọ m ụtọ na m na-alọ n’ụlọ mara na e nyere m mmadụ aka. Ọ na-eme m obi ụtọ, mmetụta ahụ na-agbasakwa n’ebe ndị ọzọ.”

• Ịhụ ka mmegbu na aha ọjọọ gbasara ọrịa uche na-agbaji n’ihu anya m, karịsịa n’ebe a na-anọ kpọmkwem ebe ndụsịrị ọnụ bụbu ọchịchị. A ka nwere ọtụtụ ndị ji ihe ọjọọ lee ọrịa uche na ndị nwere nsogbu uche, ma ọ naghị adị njọ dịka o si bụrụ na mbụ. Mkparịta ụka gbasara uche na-aga n’ihu. Ndị mmadụ amalitela ịdị njikere ịpụta ma kwuo maka ahụike uche."

• • Ahụmahụ kacha masị Dọkịta Maymunah

• Mgbe mmadụ merụrụ ahụ ma ọ naghị agwọ ọrịa ahụ, ọ ga-abụkarị na ọ ga-eme ndị ọzọ ka ha nwee mgbu. Ka anyị ghara ịga n’ihu na okirikiri ahụ jọgburu onwe ya nke mmerụ ahụ n’ime mmadụ, n’ihi na mmerụ ahụ bụ otu n’ime ihe kpatara ndị mmadụ ji enwe ọrịa uche. Ya mere, ka anyị gbanwee akụkọ a ma malite ilekọta ụmụ anyị, iwulite ntụkwasị obi, ịmara uru onwe ha, na igosipụta ntụkwasị obi n’ime ha, ma kwere ha ka ha kwuo ihe n’ụzọ kwụụrụ onwe ha.”

• • Na-ekwu maka ọrụ ndị nne na nna n’ebe ụmụaka nọ

• A hụrụ m ihe masịrị m gbasara ụbụrụ; A na m amasị ihe gbasara ụbụrụ; ihe ndị na-agbanwe ndụ. Achọpụtara mkwa na agaghị m abụ ezigbo dọkịta n’ọrụ ịwa ahụ, ọ bụghị n’ihi na m na-enwetaghị nka, kama n’ihi na m na-achọ nkọwa zuru ezu. Ebe m na-atụ uche bụ ịwa ụbụrụ ma ọ bụ ọmụmụ akwara ụbụrụ… ọmụmụ akwara ụbụrụ nwekwara ihe metụtara ụbụrụ, ya mere ọ bụ nke ahụ ma ọ bụ ọmụmụ ọrịa uche ka m họpụtara.”

• • Na-akọwa ihe kpatara o ji họrọ ọmụmụ ọrịa uche

• Abụ m dọkịta Naịjirịa nwere nnukwu mpako, biri ma rụọ ọrụ n’ime Naịjirịa, n’ihi na ọ bụghị anyị niile ga-esi n’ala pụọ (ịjapa). E nwere okwukwe siri ike n’ime m na anyị niile kwesịrị iso aka mee ihe — ndị na-achị obodo, ndị ọkachamara n’ahụike, tinyere ndị nọ n’obodo ndị ọzọ — ka anyị jikọọ ọnụ mepụta atụmatụ ogologo oge maka ngalaba ahụike. Nke a kwesịrị ịgụnye atụmatụ ga-eweta ihe ịga nke ọma n’ime afọ iri abụọ ruo iri atọ sochirinụ, tinyere oge enyere na ihe atụ ngosipụta nke arụmọrụ.”

• • Na-ekwu maka ụzọ esi eme ka nlekọta ahụike Naịjirịa gaa n’ihu

• Ewere m ọtụtụ ọrụ dị iche iche iji mee ka e nwee mmetụta n’ogo niile ebe a na-ezughị oke nghọta, a na-eleghara anya, ma ọ bụ a na-etinye aha ọjọọ n’ahụ ọrịa uche… Ma ịdabere n’etiti ọrụ ndị a abụghị ihe dị mfe, ka m gwa gị. Ma o mere ka nkwado m gbasara ahụike uche bụrụ nke nwere ọtụtụ akụkụ. A naghị m ewere naanị okwu ahụike uche dị ka ihe a na-ekwu; a na m ewere ya dịka ihe mmadụ, na-ebi ya, na-agwa akụkọ gbasara ya n’ụzọ dị iche iche ebe ọ dị mkpa.”

• • Dọkịta Maymunah na-arụ ọtụtụ ọrụ dị iche iche

• Ka anyị mepụta gburugburu enyi na enyi ebe ụmụaka nwere ike ịkọwa onwe ha n’efu; anyị kwesịrị ịlaghachi na nke ahụ, n’ihi na ọ bụrụ na anyị na-ekwu na otu n’ime ụmụaka Naịjirịa isii nọ n’ịda mbà n’obi, nke ahụ dị oke njọ; ndị a bụ ndị isi obodo anyị n’ọdịnihu… Ya mere, ọ bụrụ na nwa ahụ adịlarịghị mma n’uche ma ọ bụ n’omume, gịnị ka ị tụrụ anya na ọ ga-eme n’ọrụ akụ na ụba, n’obodo, ma ọ bụ n’ihe gbasara mmekọrịta mmadụ?”

• • Na-ekwu maka mkpa ahụike uche ụmụaka

• Otu ebe m ji n’aka na anyị emeela obere mgbanwe bụ na ndị mmadụ amalitela ịkpọ okwu banyere ahụike uche. Afọ ole na ole gara aga, ọ bụghị otu a. Ndị mmadụ amalitela ịpụta ma kwuo okwu. Anyị na-akpụ nta, ma ọ bụ obere nzọụkwụ, n’ụzọ ziri ezi. Anyị nwere olileanya na nke a ga-emepekwu ụzọ ọzọ. N’agbata ụwa niile, ọtụtụ mmadụ amalitela ịgwa okwu gbasara ya.”

• • Mgbanwe ndị Dọkịta Maymunah hụrụ n’ime ọtụtụ afọ gara aga

• Mmezu nke gọọmentị anyị n’ime ngalaba ahụike adịghị mma nke ukwuu, nke na-ewute obi nke ukwuu dịka ịbụ onye Naịjirịa. Ego a na-etinye n’iwulite ihe owuwu adịghị mma, na obere ụgwọ ọrụ a na-enye ndị ọrụ ahụike emeela ka ọtụtụ n’ime ha hapụ obodo.”

• • Na-ekwu maka mmezu gọọmentị n’ebe nlekọta ahụike dị

• “Nghọta ezighi ezi na-ebutekarị ịkpa ókè na ịda mbà n’obi ịchọ enyemaka n’aka ndị ọkachamara. Ya mere, kedu ka m si edozi nke a n’ọrụ m? A na m edozi ya site n’ịgosi ndị mmadụ ebere karị ma mee ka ha mata na ọrịa uche bụkwa ọrịa ahụike dịka ọrịa anụ ahụ anyị na-enwe.”

• Otu Dọkịta Maymunah si edozi nghọta ezighi ezi gbasara ọrịa uche.