Lillian Wald

lillian Wald

Lillian D. Wald' (March 10, 1867 - Septemba 1, 1940) bụ onye nọọsụ onye Juu nke America, onye enyemaka mmadụ na onye ode akwụkwọ. A maara ya maka ntinye aka na ikike mmadụ ma bụrụ onye malitere ọrụ nọọsụ obodo America. Ọ tọrọ ntọala Henry Street Settlement na New York City ma bụrụ onye nkwado oge mbụ inwe ndị nọọsụ n'ụlọ akwụkwọ ọha.

Okwu okwu

• Ụmụ nwanyị karịa ụmụ nwoke nwere ike wepụ agha nke ịma mma ya na obi ike na ịhụ mba n'anya ya na-agafebeghị, wee hụ ya dị ka mmụọ ọjọọ nke mbibi na ajọ omume jọgburu onwe ya - igbu mmadụ na-emebi ụlọ na obi ụtọ. Ụmụ nwanyị nọ ebe a iji kwughachi mkpesa ha megide agha, ikwughachi okwukwe ha na-adịghị agbanwe agbanwe na ezi omume nke Udo, ịdị irè nke ogbugbo - mkpesa megide iwe megide nkwenye omume nke echiche mmekọrịta ọha na eze dị ogologo toro, na inye ọmịiko na ọmịiko ha maka ndị agha Europe metụtara.
  • Okwu a na-agwa Kọmitii Na-ahazi Udo Ụmụ nwanyị (August 12, 1914)

Okwu (1901)

Okwu na Ụmụ nwanyị Nkwuwa okwu : "E nyere nkuzi a na International Congress of Nurses na Buffalo, New York na 1901. E mechara bipụta ya na The American Journal of Nursing, Vol. II, No. 2 (May, 1902), p. 567-574."

• Mgbagharị maka ogige egwuregwu ọha ama ama nke ọma ugbu a. Ha ejirila obi ike lụọ ọgụ maka mkpa ha n'ụzọ magburu onwe ya site n'aka Maazị Jacob A. Riis, ezigbo enyi na onye ọgụ kacha hụ n'anya maka ụmụ ndị ogbenye.

• Egwu egwu, ihe nkiri nke onwe, na mmemme dị iche iche na-ebute nwoke na nwanyị nwere mmasị na ndụ mmadụ na-aga nke ọma na anyị. Ọ na-amasị anyị ịsị na n'akụkụ ahụ ọkụ typhoid ara na-amasị anyị inye bọọlụ!

• Ọ dị mma site n'echiche a na onye nrịanrịa kwesịrị ịma ụlọ nọọsụ, na onye nọọsụ kwesịrị inwe ọgụgụ isi banyere ọnọdụ ụlọ, usoro agụmakwụkwọ, na ndụ ọha mmadụ nke agbata obi ọ na-arụ ọrụ na ndụ.

"Ụlọ dị na Henry Street" (1915) ===

• N'ime afọ iri abụọ nke ịdị adị nke Settlement enweela mkpali dị ukwuu n'ihe gbasara mmekọrịta ọha na eze, ọkachasị ndị na-emetụta nchekwa ụmụaka n'ogbe ọha n'ozuzu; na mmetụta ọhụrụ nke ọrụ a kpalitere n'etiti ndị ikom na ndị inyom, ma eleghị anya karịa n'etiti ụmụ nwanyị, ebe ọ bụ na oge ahụ na-adaba na ntinye onwe ha na ndụ ọha na eze na ndị ọkachamara. Nhazi ahụ n'onwe ya bụ ngosipụta nke mmetụta nke ọrụ a, na n'okpuru ụlọ ya, ọtụtụ ndị dị iche iche agbakọtawo ọnụ iji kparịta usoro "maka ọtụtụ ndị na-enweghị uche nke kachasị mkpa inye aka," na mgbe mgbe iji kwupụta site n'omume okwukwe ha na ọchịchị onye kwuo uche. Ụfọdụ achọpụtala na Settlement ohere maka ịghọta onwe ya na n'ime ụlọ ọrụ ndị a kapịrị ọnụ na nke ochie adịghị ka ọ ga-ekwe omume. (okwu mmalite).
• Na mkparịta ụka na mba niile banyere nsogbu nke mbata na ọpụpụ ọ dị ịrịba ama na ole na ole, ma ọ bụrụ na ọ bụla, nke ndị ikom na ndị inyom nwere ogologo ohere maka mmekọrịta mmadụ na ndị mba ọzọ kwadoro mmachi ọzọ nke mbata na ọpụpụ. (Isi nke 16 p290)

• Enwere ike ịrụ ọrụ ịkụ mgbọrọgwụ n'ime ala ọhụrụ site na mmekọrịta ya na onye kwagara ebe a na-amata ùgwù nke onye na ezinụlọ. Usoro dike nwere ike ịdị mkpa iji guzobe usoro nkesa na-eju afọ, usoro ndị a ga-adabere na nghọta nkà ihe ọmụma nke ọchịchị onye kwuo uche ya. (p292)

• Steeti, dịka onye were ọrụ, naanị na-ekpebi usoro nke a ga-eji wuo ọwa mmiri ọhụrụ ya. Ọ na-akọwa n'ụzọ zuru ezu ụkpụrụ nke ihe na ọrụ ya, ma ọ dịghị eche maka ndị ọrụ na-aghaghị ịrụ ọrụ na nnukwu oge na-agafe agafe. Ọ naghị ahapụ ohere na mmezu nke ọkọlọtọ ihe onwunwe ya, kama ọ na-eziga ndị nyocha ka ha mee ule ma nye ndị ọrụ injinia. Ọ na-ahapụ ohere (na n'amaghị ama na cupidity nke padroni) àgwà na ọnụahịa nke ihe oriri na nlekọta nke ndị ikom. Ọ na-akpachapụ anya nke ukwuu igbochi ciment oyi, ma na-enye ohere ka e were ụdị ụlọ ọ bụla maka ndị ọrụ ya. (p296)

• Onye mbata na-ebute ndụ ọhụrụ na ọbara ọhụrụ na mba ahụ. (p306)

"Ụmụ nwanyị na Agha" (February 1915)

• Mwepụ ikpeazụ nke agha na nguzobe nke udo na-adịgide adịgide ga-adabere na nkwenye nke ndị nwoke na ndị nwanyị, bụ ndị na-ahụ maka ya dịka ha ga-adị na nyocha ikpeazụ maka usoro niile na-emetụta Society. Ma ọ dịbeghị mgbe ọ bụla, n’oge nnukwu esemokwu ọ bụla, ụmụ nwanyị ahaziela otú ahụ ma ọ bụ na-amasi onwe ha ike dị ka ugbu a, ma o kwesịrị ekwesị na ụwa ga-eji mkpu ákwá ha na-eti megide nkwulu a n’elu ihe nile nke ha ji dị nsọ.
• Na mberede, na-enweghị nkwenye nke ndị metụtara ya, a na-ekpochapụ ihe owuwu nile nke mmepeanya, nke e ji ịnụ ọkụ n'obi wuo n'elu ya, ma ịkpọasị, mbibi na nlelị maka ndụ mmadụ nọchiri anya ha. Ọtụtụ ndị nwoke na ụmụ nwanyị na ụmụaka nọ na mba ndị a na-alụ agha bụ ndị na-enweghị enyemaka, na ikpe ha gbasara agha, na agha a, enweghị ike ịmara, ọbụlagodi ruo mgbe edere ha n'akụkọ ihe mere eme. Anyị, ndị nwere ọganihu bi n'ala na-anọpụ iche, site na ọmịiko na ahụhụ n'ezie, na-etinye aka na ọdachi ha. Ndi nāhuju anya nākpọ kwa n'ofè miri, anu kwa iti-nkpu-ha, iti-nkpu nke umu-ntakiri na ndi amuru n'afọ.

• A na-akpali ndị ikom hụrụ ụlọ ha na ụmụ ha n’anya n’ịlụ agha “iji chekwa ụlọ ha—ma ibibi ụlọ ndị ọzọ; “ifegharị ndị nwunye ha na ụmụ ha”—site n’agụụ na ime ka ndị inyom na ụmụaka ndị ọzọ daa ogbenye.

• Ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme achọpụtala na egwu egwu agha na-akpali ụwa na-eche echiche. Mmebi a na-eme ndị inyom, na ọbụna ụmụaka, adịghị etinye aka na okwu ahụ bụ "oke arụrụala." Ma ihe ndị a na-asọ oyi nke na obi ọjọọ nke agha gafere nghọta, ma ndị nwoke na ndị nwanyị ga-arara onwe ha nye nke a nke na ọ nweghị ike ịbata ọzọ n'ụwa.

• Ọ bụ ezie na ịkpọasị na iro a kpalitere abụghị ihe dị adị, ahụhụ na ịtọgbọrọ n’efu na iwe dakwasịrị ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị na ụmụaka bụ eziokwu. Àjà ndị a na-enweghị ọmịiko aghaghị ịkwụsị.

• Mgbe a chụpụrụ agha na àjà mmadụ nke ọtụtụ ndị chụpụrụ, dị ka a na-emebu nke onye ahụ, a ga-emeghe anya na ntị apụghị, ma ndị ikom na ndị inyom ga-aghọta ihe ọjọọ nile nke Society, na-arụkọ ọrụ ọnụ, mba na mba.

"Ụdị Ọhụrụ nke Ọrụ Ndị Ọrụ (October 12, 1915)

• Atụmatụ okpukpe si n'otu n'otu ruo n'obodo; ezi okpukpe na-egbo mkpa nke abụọ ahụ. Akụ na ụba na ọchịchị na echiche ezi uche dị na ya banyere okpukpe dabeere na mkpa mmadụ; na mkpa ndị bụ isi nke mmadụ na-adabere na ihe a na-akpọ ọrụ na mmegharị ụmụ nwanyị.
• N’otu oge n’akụkọ ihe mere eme bụ́ mgbe a na-ahazi ụmụ nwanyị na mbụ ha gbakọtara ime mkpesa megide agha na inye ihe ndị ezi uche dị na ya dochie anya idozi esemokwu mba ụwa.

• Florence Nightingale welitere mmetụta nke ụmụ nwanyị na-edoghị anya, nke na-adịghị ahụkebe, n'agbanyeghị na ọ dị obiọma na itinye onwe ya n'ọrụ n'ọrụ a haziri ahazi, ịrụ ọrụ nke ọma na nke bara uru; o mere ka ndị nọọsụ gbasaa ọhụụ iji nwee ọmịiko maka nnukwu otu ndị na-abụghị ezinụlọ ya ma ọ bụ otu ebo ya.

• Ọrụ nke ịhazi obi ụtọ mmadụ chọrọ nkwado siri ike nke nwoke na nwanyị: enweghị ike iweghachi ya na ọkara nke ụwa. Enweghịkwa ike imekọ ihe ọnụ maka ebumnuche ọma dị otú ahụ ọ gwụla ma ndị nwoke na ndị nwanyị na-arụkọ ọrụ ọnụ. Ụmụ nwanyị ahụ na-enwe ọganihu nke nsụhọ ọhụrụ, ihe dị mkpa na evolushọn nke ọchịchị onwe onye, n'ihi ya, ọtụtụ ndị inyom kwenyere na ha nwere ike ịnọchite anya ọdịmma mmadụ na ọchịchị, ma ọ dịkarịa ala na ha nwere ike ịnọchite anya onwe ha na usoro ndị ahụ na-emetụta ha ozugbo na nke omenala na ahụmahụ dabara na ha.

Okwu a na-agwa Òtù Na-ahụ Maka Udo Nwanyị (December 10, 1916)

• Mgbasa mgbasa ozi ndị agha kpuchiri n'okpuru aha ezi uche dị na ya nke “njikere.”

• Ọ dị anyị ka ọ ga-abụ na ọchịchị onye kwuo uche ya ga-alọghachi n’usoro agha.

• Otu obere ìgwè ndị na-eduzi kọmitii a, na ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị ikom na ndị inyom jikọtara onwe ha n'otu ụzọ ma ọ bụ ọzọ na mgbasa ozi ya, na-ewere onwe ha ezi ndị mba America, - ịhụ mba n'anya nke sitere na ịhụnanya siri ike maka ihe kacha mma na America, ọ bụghị maka America bara ọgaranya ma ọ bụ America na-aga nke ọma, kama maka America nke ochichi onye kwuo uche, nke echiche, na America nke na-eguzo maka ụwa na ihe dị mkpa maka iwu.

• Anyị bu n'obi ịga n'ihu na ụzọ anyị pụrụ iche, dịka a na-ekwu na ha bụ maka "pacifist." A gwara m na anyị na-emebi echiche ndị a ma ama nke otu a, na otu akwụkwọ akụkọ nke na-akwadosi ike ike anyị na-agbasi mbọ ike megide ịdị njikere ịdị njikere, kwuru na, n'ikpe ikpe site na ọgụ anyị, ọ bụ anyị bụ ndị "tinye aka n'ime udo."

• Na ntọala anyị atụmatụ ime ka ndị obodo abụọ ahụ na-akpakọrịta ozugbo na nghọta nke ibe ha ga-egbochi nke a mgbe niile.

• Ịme agha bụ ajọ uto nke na-eyi ọchịchị onye kwuo uche ya ụlọ ọrụ, ụlọ ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị anyị, echiche agụmakwụkwọ anyị na mmekọrịta mba ụwa anyị. Ọ bụrụ na ihe ọma obodo a guzosiri ike na-aga n'ihu, ụda olu ga-ada ụda megide mmegharị ahụ nke ga-ebibi ihe onwunwe ndị ahụ dị oké ọnụ ahịa. Mmụọ agha wakporo anyị. Ọ na-atụ egwu nnukwu ụlọ na-ewuli elu, ọrụ mmadụ na-azọpụta ndụ. Ikpochapụ ya, iji nwetaghachi ala anyị tụfuru, wuo n'elu ha, - nke ahụ bụ ọrụ na-eche ndị niile nwere ezi ọdịmma nke ọchịchị onye kwuo uche ya ihu. Anyị kwenyere na militarism na-emegide ọchịchị onye kwuo uche ya na ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ụmụ amaala n'ebe niile na-atụ egwu ọ bụghị ndị agha na-awakpo mana ihe ize ndụ ọzọ dị anyị nso - militarism. Ezi na ezi ụmụ amaala nke Great American Republic jikọtara ọnụ na nke a.

"Windows na Henry Street" (1934)

• Ka m na-eleghachi anya azụ, ọ dị m ka mbọ anyị na-agba maka udo, ọbụna n’etiti agha, buru ibu n’akụkọ m debere onwe m ịkọ; ha na-egosi, na otu obere ìgwè nwere mmasị miri emi na nke achọghị ọdịmma onwe onye nanị n'ụwa nke na-aga aga abaghị uru, ọnọdụ ya na mmetụta ya nwere ike n'emeghị ihere mgbasa ozi na-atụnye ụtụ n'ime ka nsogbu ndị dị n'oge ahụ doo anya. (isi nke XII p285)

• Na mba ụwa, anya na-akpagbu karịa. N'agbanyeghị agha dị n'otu megide agha n'etiti ndị nkịtị nke ụwa, dị ka e gosipụtara site na ogbako ọ bụghị nanị nke pacifists, ma nke mahadum ngalaba na ụmụ akwụkwọ, nke ọrụ òtù, nke ndị inyom mkpakọrịta, nke radical na temperate òtù, ígwé ojii nke agha na-agba ọchịchịrị na mbara igwe na mmetụta German enweghị ike ileghara anya. Ọtụtụ ndị mmadụ na-ewere Chancellor dị ka onye ara ma ọ bụ neurotic, ikekwe n'otu akụkụ n'ihi na site na nkwubi okwu ya nile na nkwubi okwu na-ezighị ezi, o gosipụtaghị ihe ọchị ọ bụla; Otú o sina dị, ọchịchị ya yiri ka ọ na-akpagbu mba German ugbu a. (p323)

Njikọ mpụga

• ibe akwụkwọ ndekọ aha ụmụ nwanyị Juu