Kadia Molodowsky

Kadia Molodowsky (Yiddish: קאַדיע מאָלאָדאָװסקי; nakwa: Kadya Molodowsky; Mee 10, 1894, na Bereza Kartuska, nke bụ Byaroza, Belarus ugbu a – Machị 23, 1975, na Philadelphia, USA) bụ onye uri na onye edemede Polish-America n'asụsụ Yiddish, nakwa onye nkụzi nke Yiddish na Hibru. O bipụtara nchịkọta uri isii n'oge ndụ ya, ọ bụkwa onye a ma ama n'uri Yiddish n'oge narị afọ nke iri abụọ.

Okwu ndị ọkwụrụ

• Ọ na-eri nri n'obi ike ruo na nsọtụ ikpeazụ, dị ka a ga-asị na ọ na-ekpe ekpere.

• • "Ihe Ndị A Na-akpọ Ajọ Ifufe", nke Irena Klepfisz sụgharịrị site na Yiddish, Agbụrụ Dina: Akwụkwọ Ndị Nwanyị Juu (1989)

• Ọ dịghị onye ga-enwe ihu ọma ruo mgbe ebighị ebi.

"Onye Na-eme Achịcha na Onye Na-arịọ Arịrịọ," nke a sụgharịrị site na Yiddish

• Mmadụ agaghị enwe ike ibi n'ụwa a ma ọ bụrụ na ọ bụghị maka ihe ọma o ji anya ya hụ - nke a bụ ihe Tulye Shor gwara m.

"The Fourth Mitzvah," nke Kathryn Hellerstein sụgharịrị site na Yiddish, nke e dere n'akwụkwọ "Beautiful as the Moon, Radiant as the Stars" nke Sandra Bark deziri (2003)

• "Mgbe mmadụ dina n'ahụ ọkụ, ọ naghị ezobe ihe ọ bụla. Mgbe isi mmadụ na-ere ọkụ, ire ya na-atọpụ."

"The Fourth Mitzvah," nke Kathryn Hellerstein sụgharịrị site na Yiddish

• E nwere ndị ọbịa mgbe niile na tebụl Bashke: ndị ahịa na-azụ ahịa na di ya, ndị ozi na-arịọ maka ezumike, ndị rabaị na-eleta, ndị nkwusa, ndị ogbenye na ndị njem na-enweghị usoro. Bashke nabatara onye ọ bụla bịara abịa n'ụzọ nkwanye ùgwù. N'obodo ahụ, a ma ụlọ ya ama; Ndị Juu kpọrọ ya Jerusalem."

• • "Ụlọ Nwere Windo Asaa" nke Ethel Raicus sụgharịrị site na Yiddish nke Ethel Raicus dere

Ụlọ Nwere Windo Asaa

Akụkọ dị mkpirikpi nke Leah Schoolnik sụgharịrị site na Yiddish

• Ọ bụ otu n'ime ehihie mara mma ndị ahụ na Brighton Beach, mgbe eluigwe doro anya nke ọma, ọ dị ka a ga-asị na e ji anụnụ anụnụ nke eluigwe sachaa ya, oké osimiri ahụ dịkwa ka a ga-asị na onye na-abụ ukwe enyela ebili mmiri ahụ ọsọ ọsọ, nke mere na ha na-ada ma na-asọgharị n'olu dara ụda. Na nkenke, ọ bụ ehihie mara mma nke ukwuu. (ahịrị mbụ nke akụkọ "The Rafaloviches" nke 1947)

• Ọ bụrụ na Maazị Kasher nwere ike iwepụ naanị otu okwu n'asụsụ Bekee, ọ gaara ewepụ okwu ahụ bụ 'ihe ọchị. (ahịrị mbụ nke akụkọ "N'ime Ụlọ Nkwari Akụ" nke 1947)

• Mgbe mmadụ bara ọgaranya na mberede, ọ naghị apụta ìhè n'otu ihe dịka ọ dị n'anya ya na nke ya Akwụkwụ. Anya ya na-eme ka apata ụkwụ ya sie ike, otú ahụ ka apata ụkwụ ya si eme. (ahịrị mbụ nke "Ụmụnna")

Okwu Mmalite nke Mbipụta Yiddish Mbụ

• Edere m akụkọ ndị dị n'akwụkwọ a n'ime afọ iri na ise gara aga. Site n'ụwa nke furu efu nke ukwuu, nke na-adịgidekwa n'uche anyị, onyinyo nke nsọpụrụ Chineke, omume ọma, na omume ndị Juu na-eteta. Ndị mmadụ guzoro n'ala dara ogbenye, mana mkpụrụ obi ha nọ n'ụwa dị elu nke ọrụ ọma na omume ọma. Foto ndị a bi n'ime m, ha na-apụtakwa n'ọtụtụ akụkọ dị n'akwụkwọ a. Onye Juu anaghị echegbu onwe ya maka ọdịdị nke mgbidi ụlọ ya. Ọ gaghị akpọ onye na-achọ ime ụlọ mgbe ọ chọrọ ịsacha mgbidi ndị a maka Ememe Ngabiga. Naanị ihe o sere bụ foto Vilna Gaon n'elu mgbidi, nke ahụ bụkwa ihe ịchọ mma zuru oke. Ọ naghị echegbu onwe ya maka ụdị akpa akwụkwọ o nwere, ma ọ bụrụhaala na ha nwere Talmud. Ọ dịghị mkpa nye ya ma windo ụlọ ya adịghị n'ụdị kachasị ọhụrụ, n'ihi na ọ ka maara ebe mgbidi ọwụwa anyanwụ dị. Mgbe o nyere onyinye maka ọrụ ebere, o lereghị anya n'akwụkwọ akụkọ iji hụ ma aha ya dị ebe ahụ, nakwa ma akwụkwọ ozi ndị ahụ hà buru ibu. N'oge anyị a, ndị mmadụ esila n'ụwa ime mmụọ gaa na ndụ nke ihe ndị dị n'èzí, gaa n'ihe ndị na-egosi onwe ha n'ihu mmadụ, ndị na-egbukepụ egbukepụ karịa okpomọkụ, okwu karịa echiche; ihe ngosi karịa echiche onwe onye. Ka onye Juu si n'ime gaa n'ọkwa dị n'èzí, dịka ọ na-adị, n'oge ahụ, ọ tụfuru ihe onwunwe ndị o nwere, ọ ghaghịkwa ịlaghachi, chọọ, ma chọta ha. Mfu na uru ndị a bụ ma ihe mwute ma na-atọ ọchị. Ọtụtụ akụkọ dị n'akwụkwọ ahụ raara nye ihe a dị mkpa ná ndụ anyị. Ikekwe ọ bụ ya mere m ji chọọ ịkpọ akwụkwọ A House with Seven Window: ìhè na onyinyo na-abanye na windo ọ bụla.

Ụlọ dị n'Ugwu (1962)

Kathryn Hellerstein sụgharịrị ya site na Yiddish, nke e dere n'akwụkwọ akụkọ ya bụ How I Got a Story for You: More than a Century of Fiction from The Forward nke Ezra Glinter deziri (2016)

• Nke a bụ ọchị kacha atọ ụtọ a nụrụ n'ugwu ahụ.

• "Otu onye ọgaranya na-adọta onye ọzọ."

• Mgbe nri ahụ gwụchara, obere ọkụ nke kandụl Ụbọchị Izu Ike malitere ịwụli elu wee pụọ, ọchịchịrị ahụ wee tụba mwute n'elu tebụl ahụ.

• Mwute nke ndị ogbenye niile bi n'ugwu ahụ dara n'elu Feyge-Tsipe wee gbasaa n'ụlọ ahụ dum.

• Nwa okorobịa ahụ ji ákwà aka ya hichaa mkpịsị aka aka ya, dị ka a ga-asị na ọ chọrọ ihichapụ ihere

• "...n'obodo, mgbe ire malitere ịkwa ákwá, Chineke chebe anyị pụọ na ihe nwere ike ime."

• "Ee, ee," ka ndị mba ọzọ kwuru. "Nrọ ọjọọ ga-eweta ndụ na njedebe."

Okwu gbasara Kadia Molodowsky

• N'akwụkwọ akụkọ Yiddish nke oge a, ndị edemede nwoke na nwanyị ji omume, mmụọ, na mmetụta uche nke ọgbọ dị iche iche nke ụmụ nwanyị Juu mee ihe... Ndị edemede edemede nwanyị, dị ka Fradl Shtok, Esther Kreitman, Rokhl Korn, Kadia Molodowsky, na Khava Rosenfarb, mekwara ka nghọta na nghọta nke onyinye ụmụ nwanyị na mmepeanya ndị Juu sikwuo ike... N'ihe gbasara uri, ndị edemede nwanyị anọ kwesịrị ka a kpọọ aha pụrụ iche: Miriam Ulinover, Kadia Molodowsky, Rokhl Korn, na Rajzel Zychlinsky... Ndụ Kadia Molodowsky n'akwụkwọ Yiddish kpọgara ya site na Poland gaa Soviet Union, site na United States gaa Israel na azụ. O tinyere aka na-adịgide adịgide na akụkọ dị mkpirikpi, akwụkwọ akụkọ, edemede, na akwụkwọ ụmụaka. Na mba Amerịka, o hiwere ma dezie akwụkwọ akụkọ Svive. Otú ọ dị, ọrụ ya kacha mkpa na nke mbụ bụ uri. N'otu oge ahụ, ọ bụ olu nke ịbụ nne ndị Juu ọdịnala na nke nwanyị Juu nke oge a na-alụ ọgụ na-eche echiche, mmetụta uche, ndakpọ olileanya, na olileanya ihu. Abụ nkà ihe ọmụma ya, uri Holocaust, uri gbasara Jerusalem, na uri ụmụaka bụ ihe a pụrụ iche karịsịa.

• • Emanuel Goldsmith Okwu Mmalite nke Abụ nye Nwanyị Moonstruck (2005)

• onye na-ede uri a ma ama bụ Kadya Molodowsky
  • Dara Horn Okwu Mmalite nke Have I Got a Story for You: More Than a Century of Fiction from the Forward nke Ezra Glinter deziri (2016)

• Ihe a na-adịghị ahụkebe ma e wezụga ndị ọkà mmụta bụ ụdị na ụdị dị iche iche nke obodo Ashkenazi tupu Holocaust nke Europe: ọdịnala, onye na-elekọta mmadụ, onye kọmunist; Ọtọdọks na onye nkịtị; onye isi obodo na onye ọrụ; Yiddish - na-asụ ma/ma ọ bụ na-asụ asụsụ nke ọma ebe ọ bụla ha bi: Russian, Polish, French, Czech, German. ... E nwere akwụkwọ zuru oke, ọ bụghị naanị onye meriri ihe nrite Nobel Isaac Bashevis Singer, ma ọ bụ Sholem Aleykhem, kamakwa ndị edemede akụkọ na ndị na-ede uri nnwale dịka Chaim Grade, Kadia Molodowsky, Anna Margolin, Mani Leyb, Itsik Manger, na ọtụtụ ndị ọzọ.

• • Melanie Kaye/Kantrowitz Agba nke Ndị Juu: Ndọrọndọrọ Ọchịchị Agbụrụ na Mgbasa Ọdịiche Dị Iche Iche (2007)

• Ka aha ya na-eto, a bịara kpọọ ya "Nwanyị Mbụ nke Abụ Yiddish." Akwụkwọ ya gụnyere Dzike gas (1933), Freydke (1935) na Likht fun dornboym (1965). Ọ na-ede akwụkwọ ụmụaka, egwuregwu na akụkọ ifo, nke gosipụtara nchegbu ya na akụkọ ntolite ndị Juu nke narị afọ nke 20. Egwuregwu Nokhn mere ka ọ dị ụtọ n'etiti (Toward the God of the desert, 1949) na akwụkwọ akụkọ Baym toyer (At the gate, 1967) nyere olu maka nraranye ya na-eto eto na Zionism. Akụkọ ifo ndị ọzọ gụnyere akwụkwọ akụkọ Fun Lublin biz New York (From Lublin to New York, 1942) na nchịkọta A shtub mit zibn fenster (Ụlọ nwere windo asaa, 1957). Nke ikpeazụ na-egosi na Kadia maara banyere esemokwu dị na ndụ ndị Juu America. Dịka ọmụmaatụ, "The Lost Shabes," na-egosipụta ihe o hụrụ banyere nnabata na ịhapụ Yiddish. "Oys" (Gone) na-akọwa otú Oké Mgbukpọ ahụ si metụta echiche nke ndị Juu America nke ukwuu. Akụkọ ndị ọzọ - "Di kvin" (Nwanyị Nwanyị) - na-egosi ihe onwunwe nke ndị Juu America. Ọchịchọ ya bụ ime ka ndị Juu Europe hụ ndị Juu n'anya, bụ́ ndị, ọ na-ekwu na mbido, na-achọghị ndị na-achọ ime ụlọ maka mgbidi ha, naanị ihe ha chọrọ bụ ịmata mgbidi ha ga-eche ihu mgbe ha na-ekpe ekpere. Ka o sina dị, ihe o mere banyere ndị nkịtị dị egwu. Ndị omee ya anaghị adị ibu karịa ndụ; kama ha na-anọgide kpọmkwem ndị ha bụ - ndị nkịtị na ndị na-amaghị maka nnukwu ihe ndị mere n'akụkọ ihe mere eme ebe a na-ejide ha na ndị ha na-akpụzi.
  • Irena Klepfisz na ebo Dina: Akwụkwọ akụkọ ụmụ nwanyị ndị Juu (1989)
• Ana m atụgharị uche na Kadia Molodowsky, onye a maara nke ọma maka uri ya, mana akụkọ ya na-egosi obere ihe gbasara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Amerịka ka ọ hụrụ ya n'afọ 1940 na 1950. Ụmụ nwanyị Juu a niile—Julia, Nadia, Patti, Gina, Fradel, Kadia—bụ ndị nna nna m ochie. Ha bụ maynne bobes, mumes, shvester, nne nne m, nwanne nne m nwanyị, ụmụnne nwanyị. Mir darfn zikh bakenen. Anyị kwesịrị ịmata onwe anyị. **Irena Klepfisz "Njirimara Ndị Juu nke Ụwa: Yidishkayt na Amerịka" na Nrọ nke Enweghị Ike: Edemede Ndị Juu, Okwu na Diatribes (1990)

• N'abụ ya a na-ehotakarị "Froyen lider" (Abụ Ụmụ Nwanyị), Kadia Molodowsky dere banyere ụmụ nwanyị Juu ndị pụtara na nrọ ya: "Es veln di froyen fun undzer mishpokhe/bay nakht na khaloymes mir kumen un zogn..." ("Ụmụ nwanyị nọ n'ezinụlọ anyị ga-abịakwute m na nrọ m n'abalị ma kwuo...") E dere ya na 1920, okwu ndị a doro anya ma doo anya: "undzer mishpokhe"—ezinụlọ anyị—ndị Juu, doro anya ma dị mfe, a na-amata ha ngwa ngwa site n'asụsụ ha na-asụ—ndị na-asụ Yiddish nke Europe, nke ụwa. Kadia gbanyere mkpọrọgwụ n'ụwa ya na akụkọ ihe mere eme ya. Ihe odide ya na-ada ụda n'ọdịnala ndị Yiddish nke ọ hụrụ n'anya, mana nke ọ maara mere ka ndụ ụmụ nwanyị na ụmụ nwanyị gwụchaa. Dịka ya onwe ya kwuru n'abụ a, ọ bụ peeji e si n'akwụkwọ nke ahịrị mbụ ya na-agụghị agụ. Ma, mgbe Kadia rọrọ nrọ, ọ maara ma cheta onye na ihe ọ rọrọ nrọ ya. **Irena Klepfisz "Khaloymes/Nrọ Na-aga n'ihu: Omenala, Ndọrọndọrọ Ọchịchị, na Njirimara Ndị Juu" na Nrọ nke Enweghị Ike Ịrahụ Ụra: Edemede Ndị Juu, Okwu na Diatribes (1990)

• Molodovsky, onye maara isi mmalite ndị Juu ma nọrọ ọtụtụ afọ na-akụzi ihe n'ụlọ akwụkwọ ndị Juu, gbanwere uri ka ọ bụrụ ụzọ ndị nna ochie nke Baịbụl si egosipụta mmetụta ibe ha maka ụdị iru újú ọ bụla
  • Ruth Wisse Akwụkwọ Ndị Juu nke Oge A (2000)

Njikọ mpụga

• Nduzi maka Akwụkwọ nke Kadia Molodowsky. Ụlọ Ọrụ YIVO maka Nnyocha Ndị Juu, RG 703
• Peeji Ebe Nchekwa Ụmụ Nwanyị Juu
• Peeji YIVO
• "Kadia Molodowsky Gụrụ Ọrụ Ya" (audio)