Inonge Mbikusita-Lewanika
Princess Inonge Mbikusita-Lewanika (amụrụ na Julaị 10, 1943, na Senanga) bụ onye Zambia onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke jere ozi dị ka Ambassador nke mba ahụ na United States, na-egosi ọkwa ya nye Onyeisiala George W. Bush na Febụwarị 26, 2003.
Okwu ndị ọkwụrụ
[dezie]- Ruo afọ isii gara aga, akụnụba etoola site na 5%, ana m atụkwa anya na ọ ga-eru 6% n'afọ a. Na mbụ, naanị otu ógbè na-emepụta ọla kọpa, mana ugbu a ógbè nke abụọ na-emepụta ma ọla kọpa na ọlaedo. Anyị nwekwara ebe nchekwa nke cobalt, uranium, na nkume dị oké ọnụ ahịa. Ya mere, Zambia bara ọgaranya na mineral, anyị na-akpọkwa ndị na-etinye ego òkù nke ọma. Ọtụtụ abịala, na-akwalite uto akụ na ụba ma na-emepụta ọrụ. Echiche akụ na ụba dị mma nke ukwuu, ma ụlọ akụ ụwa na IMF nwere obi ụtọ maka ọganihu anyị.
- Akụkụ nke uto akụ na ụba sitere na njikwa ego ka mma. Nke a nyeere Zambia aka iru ebe njedebe maka atụmatụ HIPC (Mba Ndị Ogbenye Nwere Ụgwọ Dị Ukwuu) maka iwepụ ụgwọ, n'ihi nghọta ka ukwuu n'ime Ministri Ego na njikwa dị irè nke nkesa mmefu ego na mmefu.
- Ee, njem nlegharị anya bụ otu n'ime ụzọ kachasị ọsọ isi mepụta ọrụ. Zambia nwere ogige ntụrụndụ iri na itoolu, anyị na-erekwa ọdụm! Njem nlegharị anya na-ewulitekwa njikọ ma na-akwalite ọbụbụenyi, ebe ụfọdụ ndị njem nleta na-emesịa ghọọ ndị na-etinye ego.
- [https://allafrica.com/stories/200711090038.html Inonge Mbikusita-Lewanika zara ajụjụ a, "Njem nlegharị anya ọ bụ ụzọ dị mkpa isi kwalite mmepe Afrịka?"
- Ee, ọrịa ịba na-egbu ọtụtụ mmadụ karịa HIV/AIDS, ebe ọtụtụ mmadụ metụtara ya. Agbanyeghị, ozi ọma na Zambia bụ na ọnwụ ndị na-anwụ n'ihi ọrịa ịba ebelatala ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ pasentị iri ise site na iji ụgbụ anwụnta. ** Inonge Mbikusita-Lewanika zara ajụjụ a, "Ebe ọ bụ na ịba bụ nnukwu nsogbu nye Zambia, ị nwere ike ịgwa anyị gbasara usoro gọọmentị na-eme iji lụso ọrịa a ọgụ?
- Ọchịchị mbụ mere nnukwu ọganihu n'ịkụziri ọtụtụ ụmụ nwanyị ihe. Agbanyeghị, ugbu a, ọtụtụ ụmụ nwanyị na-anọ n'ụlọ iji lekwasị anya n'ezinụlọ ha, nke na-egbochikarị ha ịgụcha klas nke iri na abụọ.
- Malite na agụmakwụkwọ ma hụ na a na-agba ume maka azụmaahịa, dịka Chineke kere onye ọ bụla n'ime anyị pụrụ iche.
- Kedu ka anyị ga-esi hazie nduzi obodo mgbe ụmụ nwanyị na-erubeghị klas nke iri na abụọ?
- Anyị chọrọ ka gọọmentị nye ụmụ nwanyị ike site n'ịzụlite ikike ha na inye ha ohere iji nweta nkà nduzi.
- Ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị zụlitere m, ndị mụrụ m na-arụsikwa ọrụ ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mba ahụ. Nne m rụrụ ọrụ dị ukwuu na ụmụ nwanyị ma na-agbalị ime ka ọnọdụ ụmụ nwanyị ka mma. O gosipụtara òkè ya na ndụ ọha, nke mbụ site n'ịga akwụkwọ - ọ bụghị naanị na ụlọ akwụkwọ praịmarị, kamakwa na ụlọ akwụkwọ dị elu, nke dị ụkọ n'oge ahụ. Mgbe ahụkwa, ọ bụkwa nwanyị ọkachamara. Ọ bụ onye nkụzi. Ọ bụ onye guzobere YWCA na Zambia. Ọ bụ nwanyị mbụ na Northern Rhodesia - nke ahụ bụ ihe a na-akpọ Zambia na mbụ - ịdebanye aha dị ka onye ntuli aka, nwanyị Africa mbụ mere nke ahụ.
- Nna m bụ onyeisi oche mbụ nke African National Congress nke Zambia. Nna nna m, ị nwere ike ịma, bụ onye na-akwado South African African National Congress na 1912. Ya mere, esi m n'ezinụlọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Nna m bụkwa onye omeiwu. Ndị mụrụ anyị zụlitere anyị ka anyị gee akụkọ, yabụ anyị nwere echiche mgbe anyị na-etolite gbasara ihe na-eme n'ụwa, nke masịrị m. Mana mgbe m dị obere ---adị m afọ 13, 14 -- mgbe m lere nna m anya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ekpebiri m na achọghị m ịbụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị.
- Ya mere, agara m ụlọ akwụkwọ na Zambia ma rụọ ọrụ niile m na kọleji na mahadum ebe a na Amerịka. Alọghachikwara m Zambia wee kuziere na Evelyn Hone College of Founder Education. Arụkwara m ọtụtụ ọrụ obodo dịka otu NGO: YWCA, Red Cross, na otu ụlọ akwụkwọ ọta akara nke Zambia. Mgbe ahụ, alọghachiri m ma emechaa maka Ph.D. m na Mahadum New York, ebe m gụrụ akwụkwọ nwata na agụmakwụkwọ ndị nkuzi. Mgbe ahụ, alọghachiri m Zambia, kuziere na mahadum, nọgide na-arụ ọtụtụ ọrụ na ụmụaka na ndị ntorobịa na ụmụ nwanyị, mgbe ahụ UNICEF [United Nations Children's Fund] kpọrọ m ka m rụọrọ ha ọrụ. na Nairobi.
