Ibiyemi Olatunji-Bello
Ibiyemi Olatunji-Bello (amuru 23 Eprel 1964) bu nwa akwukwo Naijiria. Ọ bụ prọfesọ nke physiology na 9th Vice-Chancellor nke Lagos State University.
Okwu okwuru
[dezie]- N'ụwa nke ụmụ nwoke na-achị, ị ga-arụ ọrụ dị ka ndị nwoke ibe gị ka ị ghara inye ha ihe kpatara na ha agaghị akwalite gị.
- Ndụ akụzierela m ikpebisi ike, ịna-elekwasị anya na ịdabere n’ebe Chineke nọ. Ihe niile m gafere bụ nkuzi. Echeghị m na m na-akwa ụta n'akụkụ ọ bụla nke ndụ m n'ihi na ahụrụ m ya dị ka ihe mmụta iji kwadebe m maka ịdị elu ka ukwuu. Ọzọ, mgbe ị nwere Chineke, obi na-eru gị ala n'ihi na n'agbanyeghị ihe ịma aka ndụ, enwere olileanya mgbe niile n'ihi na n'ebe Chineke nọ ihe niile ga-ekwe omume. Yabụ, ọ nweghị ihe na-enye m nsogbu n'obi. Agafela m ọtụtụ ihe ikwe ka ihe ọ bụla na-enye m nsogbu n'obi n'ihi na enwere m Chineke onye na-anọnyere m mgbe niile.
- Ka anyị tinye ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'akụkụ ma nabata udo,
- Ụmụ nwanyị kwesịrị itinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mgbe ụmụ nwanyị nọ n'ọchịchị n'ihi na ha bụ nne, ha na-elekọta ha, ha ga-ahụkwa na ụlọ ọgwụ anyị ga-arụ ọrụ na ụlọ akwụkwọ anyị ga-arụ ọrụ nke ọma, onye ọ bụla ga-enwekwa obi ụtọ.
- Idokwa udo dị mfe. Ị chọrọ naanị ọchịchị niile gụnyere; ewebatala atumatu n'amaghi ndi mmadu.
- Ha kwesịrị ịdị na-elekwasị anya ma na-arụsi ọrụ ike ma ghara inwe mmetụta dị ala karịa ndị ogbo ha nwoke. Ha kwesịrị ịdị na-ekpebi mgbe niile. Ozugbo nwanyị kpebisiri ike, ọ ga-eru ihe mgbaru ọsọ ya n'ihi na ọ dịghị onye ga-emegharị ya iji nweta ya.
- [7] Na-ekwu maka otu a ga-esi kwado udo dị na ụlọ akwụkwọ ahụ.
- Ịkwado udo dị mfe. Ị chọrọ naanị ọchịchị niile gụnyere; ewebatala atumatu n'amaghi ndi mmadu. Ha ga-amara. Ọbụla naanị iwebata ihe n'etiti, ọ bụ mgbe ahụ ka ha ga-eguzogide ya. Ha ga-abụrịrị akụkụ nke mkpebi. Mmadụ ekwesịghị ịdị elu n'ihi na ozugbo ime nke ahụ, ị na-ekepụta onwe gị nsogbu. Anyị na ndị otu ndị ọrụ, otu ụmụ akwụkwọ, na ndị ọzọ ga-enwe nzukọ mgbe niile.
- [8] Na-ekwu maka ndidi mgbe ihe mgbaru ọsọ dị.
- Chere maka oge ị kara aka. Mgbe ọ bụghị oge gị, ị ga-ahụ na ọ bụghị oge gị. Ma mgbe ọ bụ oge m na mmadụ na-agbalị ịkwụsị ya, Chineke siri ọnwụ n'ihi na ọ bụ oge Chineke kara aka,
- [9] Na-ekwu maka ọnụego igbu onwe ya. ọnụ ọgụgụ na Naijiria n'etiti ndị ntorobịa
- Anyị kwesịrị ịkwụsị ụmụ anyị, anyị kwesịrị inye ha ndụmọdụ; anyị kwesịrị ịma webụsaịtị ha na-achọgharị na dịka ndị nne anyị kwesịrị ịbụ enyi ụmụ anyị. Anyị kwesịrị ịma ihe ụmụ anyị na-eme. Ka anyị gwa ha okwu, ka anyị nwee mmetụta nke ụmụ anyị. Ụmụntakịrị ndị a nwere ndị na-emegbu ha na klaasị, ha nwere ike ịbụ abụba ma ndị na-emegbu ha na klaasị ga-aga n'ihu na-amaja ha. Ọ bụ ya mere ha ji malite ịga na webụsaịtị ebe ha na-achọta ndị enyi, ndị enyi ga-adọta ha n'ime igbu onwe ha.
- [10] Na-ekwu maka otu agụmakwụkwọ obodo ga-esi a ga-eji mee ka ọ kwụsị ịda mbà n'obi na usoro agụmakwụkwọ Naijiria
- Ewebataghachi mmụta obodo n'ime usoro ọmụmụ ụlọ akwụkwọ. Yabụ na usoro ọmụmụ elekọtalarị nke ahụ. Akụkụ niile nke omume mmadụ, dị ka nkwanye ùgwù, omume kwesịrị ekwesị na ihe ndị ọzọ abanyelarị na ya. Ihe ọ bụla anyị kwesịrị ime, agụmakwụkwọ obodo dị mkpa. Otú ọ dị, anyị kwesịrị ileba anya na usoro ọmụmụ, iji hụ ma ọ bụrụ na ọ dị ihe ọ bụla anyị na-efunahụ gbasara ihe niile gbasara ọha mmadụ, ma ọ bụrụ na ihe ọ bụla bụ ozi, anyị kwesịrị ịgụnye ya wee malite ịmalite ikwupụta ihe ngwọta ya.
- "Nwee ihe mgbaru ọsọ site na mmalite nke njem ndụ gị, ma nweta nkà na asambodo agụmakwụkwọ ị chọrọ maka ebumnuche gị."
