Helen Kiénon-Kaboré

Timpoko Helène Kienon-Kabore bụ ọkà mmụta ihe ochie sitere na Côte d'Ivoire, onye bụ Prọfesọ na Research of Human Society and Science Unit na Université Félix Houphouët-Boigny. Ọkachamara n'ihe gbasara ọla kọpa nke akụkọ ihe mere eme, ọ bụ onye ndụmọdụ gbasara ihe nketa ihe ochie na Ministry of Culture na Francophonie nke Côte d'Ivoire ma bụrụ onye isi oche nke Association of Archaeologists of West Africa site na 2010-2014.

Okwu Ndị okwuru

Isi mmalite na ụzọ maka akụkọ ihe mere eme nke oge ochie usoro ọla na mpaghara ndịda Sahara Africa: ikpe nke ígwè metallurgy

• Ọbịbịa nke foduru dị iche iche na-anọchi anya ogbunigwe nke ozi maka akụkọ ihe mere eme nke mmepụta ígwè oge ochie ebe usoro na ememe jikọtara ọnụ.
• Ọkpụkpụ ígwè n’oge ochie na ndịda Sahara Africa bụ ihe ọtụtụ ọzụzụ na-adọrọ mmasị.
• Archaeological na akụkọ ihe mere eme foduru bụ anya ihe akaebe nke ụlọ ọrụ ígwè. Ha na-agba akaebe maka akụkọ nka nka sitere na foduru nke ịchọ akụrụngwa ruo n'inweta ngwaahịa emechara.
  • Ihe ochie na akụkọ ihe mere eme na usoro ihe ochie.
• Ná mba nile dị n’ebe ndịda Sahara Africa, achọpụtala ihe ndị e gwupụtara n’ala bụ́ ígwè ígwè. Ọ nweghị mba dị n'Afrịka nke nọgidere n'akụkụ mgbanwe teknụzụ a.
• N'ime oge ọchịchị, ihe ndekọ okirikiri, akụkọ sitere n'aka ndị nchịkwa colonial, ndị ọkà mmụta mbara ala, ndị amateur, wdg. na-enyekwa ozi na-enwekarị ike igosipụta nke ọma na nchịkọta data mbido. N'ime ndị a, a na-egosipụtakarị saịtị metallurgist na maapụ na foto. Ndị ode akwụkwọ na-akọwakwa ụlọ ọrụ ọla. Ụzọ a na-enyekarị ohere ka e guzobe maapụ izugbe nke saịtị ihe ochie wee si otú a nyochaa akụ na ụba nke saịtị ọla na mpaghara ọmụmụ iji kwadebe nyocha nke ubi.
  • Ozu a chọtara bụ oge ochie nke na-egosi na ụlọ ọrụ a dị n'akụkụ Afrịka a adịla ochie.
• A na-arụ ọrụ a na mmekorita ya na mahadum Abidjan na Ouagadougou.
• N'ọnụ ọnụ obodo Doumbala nke ọgbara ọhụrụ dị nnukwu ebe a na-arụ ọrụ ọla nwere ihe dị ka mkpọ iri ise.
• Igwe ọkụ bụ nke ọdịnala ọrụaka abụọ dị iche iche bụ nke bụkwa ụdị dị iche iche nke ọdịnala oge ochie abụọ ahụ akọwapụtara na Siola (KAN 1 na 2).
  • ote_d%27Ivoire_5Prospections_et_sondages_dans_la_region_de_Yamane_Burkina_Faso_et_en_recherches_a_Siola_4000_Cote_d%27Ivoire
• Ọkpụkpụ ígwè ochie na Burkina Faso, ógbè Bulkiemdé [microform]: ethnological, akụkọ ihe mere eme, nkà mmụta ihe ochie na metallographic obibia.
  • [https://www.researchgate.net/publication/33736696_La_metallurgie_ancienne_du_fer_au_Burkina_Faso_province_du_Bulkiemde_microform_approche_ethnologique_historique_archeologique_et_metallographique