Gladys Kahaka

Gladys Karirirue Kahaka bụ onye biotechnologist mba Namibia bụ onye nnata L'Oréal-UNESCO Awards maka Women in Science nke afọ 2012. Ọ bụ ya bụ onye Namibia mbụ nwetara ihe nrite a. Ọ na-amụ banyere mkpụrụ ndụ ihe nketa na usoro ihe ọkụkụ.

Okwu ndị okwuru

Ị na-esokwa obodo na-arụkọ ọrụ maka ahụike ọmụmụ na mgbochi ịmụ nwa. Kedu otu nchịkwa ịmụ nwa si enyere nchekwa aka? Ọtụtụ mmadụ enweghị ohere ịnweta atụmatụ ezinụlọ – n'agbanyeghị na ha chọrọ ijikwa ohere ọnụọgụ ọmụmụ?

INTERVIEW: Conservationist Gladys Kalema na-ekwu maka njem nlegharị anya na ọrịa na-efe efe Na 02 Jul

• Mchichi ọmụmụ na-enyere aka nchekwa site n'ibelata ịda ogbenye na agụụ na obodo ndị bi na gburugburu ebe echedoro na ebe obibi anụ ọhịa nwere ụbara. Ọ bụrụ na ezinaụlọ ga-enwe ike ịhazigharị mmefu ego ezinụlọ nke ọma site n'ịmụ obere ụmụaka na-eri nri, ha anaghị abanye n'ogige ntụrụndụ maka nri na mmanụ ọkụ ma nwee ike iziga ụmụ ha n'ụlọ akwụkwọ, na-eme ka ha kwụsị ịda ogbenye.
• Anyị na-azụ otu ndị otu ahụike na nchekwa obodo (VHCT) ka ha tinye atụmatụ ezinaụlọ n'ime nleta ezinụlọ ha na-eme kwa ụbọchị ka usoro atụmatụ ezinaụlọ kwesịrị ekwesị na nke afọ ofufo wee dịrị ndị chọrọ ha nweta. Ọnụ ọgụgụ dị elu nke ọnụ ọgụgụ mmadụ na njupụta na-etinye nrụgide dị ukwuu n'ihe ndị sitere n'okike ma na-abawanye asọmpi maka nri na ala - ịmepụta ohere maka esemokwu ụmụ mmadụ na anụ ọhịa na ịbawanye ohere nke ịbanye n'ime ala nke ebe echedoro, ịchụ nta, na ịbanye n'ụzọ iwu na-akwadoghị n'ime ebe echedoro na ịbawanye ohere nke mbufe ọrịa zoonotic.

Olee mmetụta ọrịa ọjọọ ahụ nwere na ebumnuche a?

• Anyị gara n'ihu na-enye atụmatụ ezinaụlọ afọ ofufo site n'aka Otu Ahụike Obodo na Nchekwa (VHCTs) bụ ndị na-agbaso usoro SOP siri ike n'oge nleta ezinụlọ ha iji gbochie mgbasa nke COVID-19 (gụnyere ịsacha aka mgbe niile, idebe ihe ọcha, na iyi mkpuchi). Ndị mmadụ enweela ike ịnweta ọgwụ mgbochi mgbochi afọ atọ kwa ọnwa na ntụsara ahụ nke ụlọ VHCT na-ekesakwa ụzọ ndị ọzọ nke atụmatụ ezinụlọ gụnyere pill, condom na ndị òtù obodo maka ụzọ ogologo oge gụnyere ntinye na ngwaọrụ intrauterine (IUDs).

Ezinụlọ ndị nwere mkpọsa ọnụnọ-ụlọ nọgidere na-ekwesị ntụkwasị obi n'ụzọ ndị a?

• Anyị agbalịwo ike ka ezinaụlọ nwee ike ịnọgide na-ekwesị ntụkwasị obi n'ụzọ ndị a ọbụna n'oge ọnụnọ n'ụlọ mkpọsa. Mmemme anyị gara n'ihu dị ka akwadoro n'oge mkpọchi ka enyere anyị ikike site na Ministry of Health ịga n'ihu na-emejuputa mmemme anyị ka ndị chọrọ usoro atụmatụ ezinụlọ ka nwee ike nweta ha site na VHCTs anyị.

Njikọ mpụga

‎