Ferdinand Oyono
Ferdinand Oyono (14 Septemba 1929 – 10 Juun 2010) bụ onye nnọchi anya mba, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye edemede si Cameroon. A maara ọrụ akwụkwọ ya maka echiche nke ihere nke na-ekpughe otu esi aghọgbu ndị mmadụ ngwa ngwa.
Okwu ndị ọkwụrụ
[dezie]Nwoke Ochie na Ihe nrite (1956)
[dezie]- Echere m na alụọla m nwoke, nwoke n'ezie... kama alụọla m ihe jupụtara na ihe. Ụmụ m, ụmụ m ndị ogbenye - erere dịka Onyenwe anyị nke Judas rere…
- Akụkụ nke 2, Isi nke 2
- Onye dinta dị mma dị ka akwụna, ị nwere ike isi isi otu maịlụ.
- Peeji nke 7
- Oh, ụzọ, ada nke ọrụ anyị niile, duru m gaa n'ebe onye ọcha nọ!
- Peeji nke 11
- Ndị nne na nna di m n'ọdịnihu arịọla m maka otu ngwugwu azụ̀ ka m wee lụọ nwa ha nwanyị dịka omenala obodo si dị. Enyela m ha puku franc iri atọ, otu karama biya, okpu agha pith, akpa nnu, maket atọ, atụrụ atọ, bọket mmiri, ite esi nri ígwè, na akpa osikapa. Naanị ihe fọdụrụ bụ azụ̀ e ji aka kpụọ.
- peeji nke 33
- Oke panther na-agba ọsọ n'ụzọ ahụ. Ọ maara ebe ọ na-aga.
- peeji nke 141
- Pụọ n'ebe a! Pụọ n'ụlọ m!
- peeji nke 147
- Ọ bụrụ na obi gị amalite ịkụ mgbe ị rutere na njedebe nke njem gị, laghachi azụ n'ọkwa gị.
- Ndị a niile mere ka hà bịara iru újú na Meka bụ naanị nkịta.
- peeji nke 163
- Gị nwoke ji ọkụ eletrik. Chineke ezitere gị gị n'ebe m nọ. Bịa nyere m aka ịchọta ụzọ na-eduga n'ebe ahụ….
- Bilie, ezi! Ebee ka akwụkwọ gị dị? Ebee ka i si bịa? Gịnị ka ị na-eme ebe a?
- Nwa m nwoke, ị dị obere nke na ị ga-abụ nwa m nwoke, gịnị mere i ji chọọ ịwụfu ọbara dịka nke nna gị? Gịnị mere i ji chọọ iweta nkọcha nye gị na gị…
- Kpuchie ịnyịnya ibu gị ruru unyi ma gosi m akwụkwọ gị!
- 'Nwanne m nwoke,' ka o kwuru. 'Nwanne m nwoke, gịnị ka anyị bụ? Gịnị ka anyị bụ ndị isi ojii a na-akpọ French?
- Peeji nke 4
- Taa, Fada Vandermayer si n'ọhịa lọta. Ọ kpọtala ụmụ nwanyị ise. O yiri ka ha bụ Ndị Kraịst nke o napụrụ n'aka di ha nke lụrụ di na nwunye. Ndị ọzọ ise maka ndị Sixas. A sị na ha maara na ọrụ ahụ na-eche ha ebe a, ha gaara anọnyere di ha.
** p. 15
- Mana nye m, ọ karịrị iru újú. Anwụọla m ọnwụ mbụ m….
- Peeji nke 20
- Aga m abụ nwa okorobịa nke ndị isi Europe. Nkịta nke eze bụ eze nkịta.
- p. 20
- Nna m ukwu dị oke arọ. Ụkwụ ya nwere akwara dị ukwuu dị ka ụkwụ onye na-agba ụkwụ. Ọ bụ ụdị nwoke anyị na-akpọ 'ogwe osisi mahogany' n'ihi na ogwe osisi mahogany siri ike nke na ọ naghị agbagọ n'oké ifufe. Abụghị m oké ifufe. Abụ m ihe na-erubere isi.
- Peeji nke 22
- Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ gbara m ụkwụ n'úkwù nke mere ka m gbasaa n'okpuru tebụl. Ịgba ụkwụ nke Kọmandant na-afụ ụfụ karịa ịgba ụkwụ nke nna Gilbert nwụrụ anwụ. O yiri ka ọ dị ya mma maka mbọ ya.
- p. 23
- Mgbe m malitere ịtụ ụjọ, a manyere m aka, wee kụọ m aka ma zọọ m ụkwụ. Enwere m ike ịnụ nkịta Gris ka ọ na-aga n'ikiri ụkwụ m. Agaghị m ama etu m siri bilie ma rịgoro n'elu nnukwu osisi mango ahụ. N'ebe ahụ ka m gbagara. Ndị Yurop na-achị ọchị ma na-atụ aka n'elu osisi ahụ ebe m zoro. Onyeisi ndị agha ahụ na-achịkwa ọchị. Ọ maghị m. Olee otú o si mata m? Ndị Afrịka niile yiri ha otu.
- peeji nke 27-28
- Ọ chetaghị m. Olee otú o si cheta m? Ndị Afrịka niile yiri ha otu. ”
- Mgbe emume ili ozu gasịrị, p. 28
- Ihe a mere ka obi dajụọ m. O mere ihe dị n'ime m ... Aghọtara m na ekwesịghị m ịtụ onye isi agha ụjọ ọzọ.
- Mgbe emume ncheta gasịrị, p. 28
- Onye isi agha ahụ zọgidere mkpịsị aka m ụkwụ ka ọ na-apụ. Etighị m mkpu. Ọ tụgharịrịghị.
- p. 29
- N'ihu ha, ihe oyiyi nke onye nsọ Subside, onye ihu igwe gbara ọchịchịrị nke na ọ gaara aga onye Afrịka, ka e wuru n'otu ụlọ elu dị n'akụkụ dị otú ahụ n'enweghị obi abụọ, nke na o yiri ka ọ ga-ada ada n'oge na-adịghị anya.
- Mgbe emume ili ozu gasịrị, p. 33
- "Nwa nkịta," ọ jụrụ m, "ebee ka onye nwe gị nọ?"
- p. 35
- Ndụ, ka ọ na-ekwu, dị ka chameleon, na-agbanwe agba oge niile.
- Peeji nke 36
- Enyí anaghị ere ere n'ebe nzuzo.
- Sophie, Peeji nke 41
- O kwere ka m laa. N'ọchịchịrị ahụ, ahụrụ m aka ọcha ya ka ọ na-agagharị n'ihe na-asọ oyi dị ka a ga-asị na o metụrụ ihe na-adịghị ọcha aka.
- peeji nke 42
- Ah, ndị ọcha a, o gbawara. Nkịta ahụ nwere ike ịnwụ n'ihi agụụ n'akụkụ anụ nna ya ukwu. Ha anaghị eli ewu ahụ n'elu mpi. Ha na-eli ya kpamkpam.
- Sophie, Peeji nke 44
- Ọ bụghị anụ ọhịa wolf na-ebe ákwá, kama ọ bụ ewu ahụ.
- Nke a na-egosipụta àgwà ihu abụọ nke ndị ọchịchị, bụ́ ndị na-emere ndị obodo ebere ma na-erigbu ha n'otu oge. Peeji nke 46
- Obi ụtọ m enweghị ehihie ma ọ bụ abalị. Amaghị m maka ya, ọ gbawara n'ime ahụ m dum. M ga-abụ abụ maka ọjà m, m ga-abụ abụ n'akụkụ osimiri, mana ọ dịghị okwu ọ bụla nwere ike ịkọwa obi ụtọ m. E jidere m aka eze nwanyị m. Echere m na adị m ndụ n'ezie. Site ugbu a gaa n'ihu, aka m dị nsọ, agaghịkwa m ama mpaghara ala ahụ m. Aka m bụ nke eze nwanyị m, onye ntutu isi ya bụ agba nke ebony, nwere anya dị ka nke ele, onye akpụkpọ ahụ ya bụ pink na ọcha dị ka ọdụ́. Ụjọ na-agba n'ime ahụ m mgbe aka ya dị mmiri mmiri metụrụ ya aka, Ọ mara jijiji dị ka okooko osisi na-agba egwu n'ikuku. Ndụ m na-agwakọta ya na nke ya mgbe aka ya metụrụ ya aka. Ọchị ya na-eme ka ọ dị ọhụrụ dị ka isi iyi mmiri. Anya ya dị ọkụ dị ka ìhè sitere na anyanwụ na-ada. Ọ na-asa gị n'ìhè nke na-eme ka obi dị gị ọkụ. Ana m atụ egwu... na-atụ onwe m egwu...
- p. 47
- Onye ọ bụla kọrọ obere akụkọ Afrịka ya iji gọpụ ya ma gosi na onye Africa ahụ bụ nwatakịrị ma ọ bụ onye nzuzu.
- p. 52
- Ha kwara arịrị maka 'Onye Nwụrụ n'Ọnwụ' dịka ha kpọrọ Fada Gilbert n'ihi na ọ nwụrụ n'ala Afrịka.
- Peeji nke 53
- Osimiri anaghị alaghachi n'isi iyi ya.
- Peeji nke 56
- Eziokwu dị n'ofe ugwu. Ị ga-agarịrị ebe ahụ ịchọta ya.
- Peeji nke 57
- Ọ bụrụ na m ekwu okwu, ọ bụ n'ihi na enwere m ọnụ. Ọ bụrụ na m hụ, ọ bụ n'ihi na enwere m anya. Anya na-aga n'ihu ma na-agba ọsọ karịa ọnụ, ọ dịghị ihe na-egbochi ya...
- Peeji nke 60
- Kemgbe ole mgbe ka ite ahụ na-ete onwe ya na hama?
- Peeji nke 62
- Onye agbata obi onye ọcha ọ̀ bụ naanị ndị ọcha ndị ọzọ? Ònye nwere ike ikweta ihe a na-enye anyị n'ụlọ ụka mgbe ihe mere dịka m hụrụ taa...
- Peeji nke 76
- M. Moreau kwuru eziokwu, isi anyị ga-adị ike. Ndjangoula wedara egbe ya ala na mbụ, echere m na isi ha ga-agbaji. Enweghị m ike igbochi ịma jijiji ka m na-ele. Ọ dị egwu. Echetara m ndị ụkọchukwu niile, ndị pastọ niile, ndị ọcha niile, ndị bịara ịzọpụta mkpụrụ obi anyị ma kwusaa ịhụnanya maka ndị agbata obi anyị. Onye agbata obi onye ọcha ọ bụ naanị ndị ọcha ndị ọzọ? Ònye ga-anọgide na-ekwere ihe a na-enye anyị n'ụlọ ụka mgbe ihe ndị dị ka nke m hụrụ taa. Ọ ga-abụ ihe a na-ahụkarị. A ga-eziga ndị a na-enyo enyo M. Moreau na 'Ili Onye Ojii' ebe ha ga-anọ ụbọchị ole na ole na-anwụ anwụ n'ụzọ na-egbu mgbu. Mgbe ahụ, a ga-eli ha gba ọtọ n'ili ndị mkpọrọ. Na Sọnde, onye ụkọchukwu ga-asị, 'Ụmụnna m hụrụ n'anya, kpeenụ ekpere maka ndị mkpọrọ niile nwụrụ n'emeghị udo ha na Chineke. M. Moreau ga-enye ndị kwesịrị ntụkwasị obi topee ya. Onye ọ bụla ga-etinye ihe karịrị ihe o zubere. Ego niile ga-agara ndị ọcha. Ha na-echepụta ụzọ ọhụrụ ha ga-esi nweta obere ego ha nyere anyị. Lee ka anyị si dị njọ.
- p. 76
- E nwere ụwa abụọ," ka Baklu kwuru, "ụwa nke anyị bụ nke nsọpụrụ na ihe omimi na anwansi. Ụwa ha na-eweta ihe niile n'ehihie, ọbụna ihe ndị a na-emeghị ka ha bụrụ.
- p. 81
- Olee mgbe ị ga-aghọta nke ahụ maka ndị ọcha, naanị ihe ị dị ndụ bụ ịrụ ọrụ ha, ọ bụghịkwa ihe ọzọ. Abụ m onye na-esi nri. Onye ọcha anaghị ahụ m ma e wezụga afọ ya.
- ** Onye Na-esi Nri, Peeji nke 87
- Ndị nna nna anyị na-ekwukarị na ị ga-agbanahụ mgbe mmiri ka ruru ikpere.
- Peeji nke 100
- E nwere ihe mmadụ na-ahọrọ ịghara iche echiche banyere ha mana nke ahụ apụtaghị na mmadụ echefuola ha.
- p. 101
- Ọ dịghị ihe ọ bụla taa, ma e wezụga ibu iro na-arị elu site n'aka Onyeisi. Ọ na-aghọ onye ọhịa kpamkpam. Mkpọasị na mkparị amalitela ọzọ. O chere na nke a na-emenye m ihere, ọ hụghịkwa ụzọ ọzọ ọ bụla. O chefuru na ọ bụ akụkụ nke ọrụ m dịka nwa okorobịa ụlọ, ọrụ nke na-enweghị ihe nzuzo ọzọ nye m. Amaghị m ihe mere o ji kpọọ m 'Monsieur Toundi'.
- p. 101-102
- Onyeisi ndị agha ahụ zọọrọ aka ekpe m. Ọ na-agwa Madame okwu n'oge ahụ, ọ gara n'ihu na-ekwu okwu dị ka a ga-asị na ọ hụghị. O jisiri ike wedata ụkwụ ya ala mgbe m na-anaghị eche nche, na-enye akpụkpọ ụkwụ ya ihe mkpuchi ikpeazụ tupu ọ pụọ. O nweghị ebe ọ na-echeta ihe ọ bụla ma ọ bụ echiche efu. O chefuru na ọ nwalela m nke a, ọ meghịkwa ka m tie mkpu. Dịka oge mbụ ọ gara n'ihu na-elegharị anya mana n'oge a, ọ malitere ịkwa ákwá dị ka nwoke nwere obi ụtọ n'onwe ya.
- p. 102
- Alọghachiri m na friji wee jiri ohere ahụ mee ihe mgbe Onyeisi ndị agha na-achọghị ịfụ naanị obere ntụpọ ole na ole gbapụtara n'ime iko dị ọcha m na-ejupụta. Ọ ṅụrụ ya ma tinye iko ahụ n'elu tray ahụ n'eleghị m anya. O feere m aka site n'ịtụgharị uche n'azụ aka ya.
- p. 103
