Federica Montseny
Frederica Montseny i Mañé (Catalan: [munˈsɛɲ]; 1905–1994) bụ anarchist na onye nwere ọgụgụ isi sitere na Spain onye jere ozi dị ka Minister of Health and Social Assistance na gọọmentị nke Second Spanish Republic n'oge Agha Obodo. A maara ya maka ịbụ nwanyị mbụ n'akụkọ ihe mere eme nke Spanish ghọrọ minista kabinet na otu n'ime ndị ozi nwanyị mbụ na Western Europe.
Okwu ndị ọkwụrụ
[dezie]- Ngọzi na-adịrị ndị mkpụrụ obi ha doro anya, ndị ndụ ha ziri ezi, na ndị obi ha dị ọcha; n'ihi na alaeze nke ụwa bụ nke ha. Ngọzi na-adịrị ndị kwere n'ịdị mma mmadụ, ndị na-echekwa echiche efu ha ma na-azụlite olileanya na ọnụ ụzọ ndụ ga-emeghe nye ha. Ngọzi na-adịrị ndị na-enye ụwa aka nri nwanne ha na ihu enyi ha, ndị na-eji ọnụ ọchị na-amụ ihe ma na-enwu ìhè n'ihu ha. Ngọzi na-adịrịkwa ndị nwere ike ịhụ ndị nwere ike ikwere n'anya, ndị nwere ike ịchọpụta n'ime ala tọgbọrọ chakoo mmadụ, osisi nke nchegbu ha gbasara echiche ha, na ọchịchọ mmadụ maka ntụkwasị obi na ịhụnanya, nwere ike ịnọ n'okpuru ya.
- "Max Nettlau, ma ọ bụ Nhọrọ nke Ịdị umeala n'obi" (1928). Okwu mmalite maka nsụgharị ya nke "Authoritarian Communism and Libertarian Communism" site na French gaa na Spanish
- Na-enweghị ihe mgbaru ọsọ anyị ga-achọ na enweghị ihe oyiyi ọ bụla dị n'ihu anyị ga-enwe ike ịkọwa ndụ anyị na mkpa anyị maka agbamume na dịka ọmụmaatụ, gịnị ka ndụ anyị ga-abụ?
"Max Nettlau, ma ọ bụ Nhọrọ nke Ịdị Umeala" (1928)
- Na-ala na ndị isi ụlọ akwụkwọ na-ala na ndị nchụàjà, na-ala na ndị mgbapụta na-ala na ihe oyiyi na-adịghị ọcha! Na-ala na oge nke ndị mesaịa na ndị nzọpụta, na-ala na ndị ọzụzụ atụrụ e tinyere n'isi ìgwè mmadụ! Na-ala na ihe oyiyi, ihe oyiyi ndị dị n'osisi ma ọ bụ n'anụ ahụ nke amaghị ihe na enweghị ike mmadụ; na ihe oyiyi ndị, ma ndị nwụrụ anwụ ma ndị dị ndụ, na-anwa iburu ọrụ nke ndị nduzi nke ndụ anyị, ebe nchekwa nke eziokwu ebighị ebi, ndị nnọchi anya echiche zuru oke, ndị nwere ike okpukperechi ma ọ bụ omume n'elu ụmụ mmadụ.
- "Max Nettlau, ma ọ bụ Nhọrọ nke Obi umeala" (1928)
- Anyị gbalịrị ọtụtụ ugboro tupu oge eruo iji mee ka mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị ngwa na Spain; anyị gbalịrị ịkpalite mmetụta nke ndị mmadụ ma bulie ọkọlọtọ nke Libertarian Communism. Kemgbe e guzobere Republic anyị bụ naanị ndị mere ka ọha mmadụ dị ndụ; naanị ndị nọgidere na-ekwesị ntụkwasị obi nye okwukwe mgbanwe ha. Na-enweghị nchekwube anyị na-aga n'ihu, Spain taa ga-adị nnọọ iche. Ọchịchị onye kwuo uche ya dị egwu, ọchịchị onye mgbanwe gaara egbochi ndị mmadụ. Nkwụsi ike anyị, otu a ka a pụrụ ịkpọ ya ara anyị, dị mkpa iji mee ka ike mmegbu nke ọchịchị onye kwuo uche ya ochie daa mbà, nke, na Spain, dị otu narị afọ n'azụ oge ahụ.
- Mgbe Mgbanwe Russia gasịrị, ngagharị siri ike nke ndị mmadụ malitere na Spen, nke bụ azịza kacha mma nye ọchịchị onye kwuo uche ya.
- Ọ bụ ezie na ọ nwere ike ịbụ ebumnuche anyị, ịnwa mmeri zuru oke n'oge ahụ ga-apụta na agha gbawara agbawa, wee daa. Eziokwu bụ na anyị bụ ndị mbụ gbanwere ọchịchọ anyị, ndị mbụ ghọtara na ọgụ megide ọchịchị onye kwuo uche ya zuru oke. Ọgụ ahụ dị oke ukwuu nke na mmeri megide ọchịchị onye kwuo uche ya naanị ruru àjà nke ndụ anyị. Ọchịchị onye kwuo uche ya nke chọrọ ịghọ onye nwe ndị niile nwere onwe ha n'ime mmụọ, Onye ọ bụla - site na ndị Republican kacha nwee oke ruo na ndị Anarchist kachasị njọ - etinyela olileanya na okwukwe ha n'ọgụ nke na-ejikọ ha.
- Ọ dịghị ahụ nha ugwu ruo mgbe mmadụ si na ya pụọ. Ma n'ebe dị anya, anyị tụgharịrị lee anya ma na-eche. Ànyị erutela ebe a n'ezie? Olee otú anyị si merie ọtụtụ ihe isi ike dị egwu n'ọgụ obi ọjọọ na nke na-enweghị nhata dị otú ahụ?
- a gaghị echefu na nke a abụghị naanị agha obodo - a na-alụkwa agha ọha na eze. Ọ bụ agha nke ndị nkịtị megide ndị ọgaranya, megide ndị agha, megide ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị - ndị niile kpatara nhụjuanya na ịda ogbenye nke ndị proletariat. Ndị otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị enweghị ike ịmepụta ụkpụrụ omume ọhụrụ na Spain ma ha enweghị ike imegide ndị agha na-akpa nkata. Ha bụ naanị ndị otu ndị ọchịagha na-eme ihe ike.
- òtù ndị isi obodo... enweghị ike ịchụ àjà.
- Na Russia, nchịkwa òtù Kọmunist enweela ihe ịga nke ọma n'iwughachi akụnụba - mana ọ na-efu ọchịchị aka ike na nrubeisi nke ndị mmadụ dum nye naanị nrubeisi. Ọ bụ echiche anyị iwulite ọha mmadụ nke òtù ndị ọrụ na-achịkwa akụ na ụba nke ala ahụ.
- Ịhụnanya nke nnwere onwe na mmetụta nke ùgwù mmadụ bụ ihe ndị bụ isi nke ozizi Anarchist. Anyị achọghị mesaịa na echiche efu nke chi na-eyi anyị egwu site na hel na pọgatrị. Ịhụnanya, dị ka ntọala nke ndụ ga-ejikọta anyị ọnụ. Mana anyị ga-emepụta n'ime onye ọ bụla mmetụta nke ibu ọrụ ka onye ọ bụla n'ime anyị wee nwee ikike ịnweta ikike ya niile. Nke a bụ mmegharị pụrụ iche maka anyị niile, n'ihi na ọnọdụ taa na Spain adịbeghị mbụ n'oge mgbanwe ọ bụla ọzọ. Ma ndị France ma ndị Russia mgbanwe. Taa, mmetụta nke ịchụ àjà na-akpali anyị ịjụ ọchịchọ anyị na ọdịmma nke onye ọ bụla maka ọdịmma nke mmadụ niile. Ọ bụ mmetụta nke ibu ọrụ a na-egosi anyị ụzọ nke ọrụ ma na-enyere anyị aka ime ya. N'ụzọ dị otu a, anyị ga-ezere mmejọ na-egbu egbu nke ọchịchị aka ike. Na Spain, anyị kwesịrị inwe ọgụgụ isi zuru oke, nghọta zuru oke nke ibu ọrụ nke onye ọ bụla na nke otu iji meere onwe anyị ihe ọchịchị aka ike ga-amanye anyị. N'oge na-adịghị anya, anyị ga-enye ụwa ihe atụ nke ala nweere onwe ya, nke guzoro ọtọ na-enweghị ngwa ọgụ megide, dịka nwoke na-alụbeghị di, nye ọchịchị aka ike, na echiche nke ọchịchị aka ike. Ọ ga-abụ ihe atụ, nke kwesịrị ka ndị ọzọ bi n'ụwa soro. Anyị ji ibu ọrụ anyị kpọrọ ihe. Ihe kachasị ọṅụ ná ndụ anyị bụ mkpebisi ike ịchụ ihe niile n'àjà - inye ihe niile - na nrọ a ga-emezu - njikọ nke ndị proletariat iji nweta ebumnuche anyị bụ isi: ACHỊCHA NA NNWERE ONWE Maka Mmadụ Nile!
Okwu gbasara
[dezie]- Ụmụ nwanyị kacha adọrọ mmasị na akụkọ ihe mere eme Europe nke oge a na-apụta n'etiti mmegharị ndọrọ ndọrọ ọchịchị siri ike. O siri ike ịchọta ndị otu nchekwa ma ọ bụ ọdịnala hà nhata Louise Michel, Emma Goldman, na Rosa Luxemburg. Ọbụna Isadora Duncan, onye kere egwu ọgbara ọhụrụ, na-akpa ọchị na kọmunist. Onye nwere echiche na nghọta na n'ezie na-arụsi ọrụ ike dịka nke ọ bụla n'ime ụmụ nwanyị ndị a bụ onye anarchist Spanish a ma ama nke ukwuu, Federica Montseny. Mgbe a jụrụ ya ihe dọtara ụmụ nwanyị a na ndọrọ ndọrọ ọchịchị siri ike, mmadụ chọpụtara na ha na-akwado ikike ụmụ nwanyị. Ọ dịghị onye ọ bụla, ọbụnadị Emma Goldman, nyochachara mmekọrịta dị mkpa dị n'etiti ụkpụrụ feminist na socialist nke na-akpali akpali karịa Federica Montseny. **Shirley Fredricks na Ndị inyom Europe n'aka ekpe nke Jane Slaughter na Robert Korn deziri (1981)
