Fanny Colonna

‎Fanny Colonna (1934 - Novemba 2014) bụ onye French-Algerian Ọkachamara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Ọkachamara gbasara mmadụ. Ọ bụkwabu Prọfesọ na Mahadum Tizi Ouzou

Okwu okwuru

AJỤJỤ NDỊ FANNY COLONNA

‎Le Soir des Livres:Interview with Fanny Colonna

• O nwere ogologo ndụ, ihe karịrị otu narị afọ, na ncheta ọ hapụrụ n'ebe ugwu nke massif bụ ihe atụ nke ogologo ndụ a.

• Echere m na ọ bụghị onye pụrụ iche nakwa na n’ime afọ ndị gafeworonụ, anyị ga-ahụ ọtụtụ ndị Baptist n’ógbè dị iche iche nke mba ahụ.

• Akụkọ gbasara mmekọrịta mmadụ na mpaghara a ka ga-eme, nke ahụ bụkwa isi okwu nke akwụkwọ a.

• Baptiste webatara ìgwe ihe n'Aurès, ọ rụrụ ìgwè ịgwe ihe, ọ chọtara ọgba nke ihe ochie nke bu aha ya.
• Ncheta ya na-adị ndụ n'ebe ugwu nke massif mana ọ kabeghị.

• M rụrụ ọrụ ruo afọ iri abụọ n’ógbè a, ọkachasị n’ebe ndịda, n’anụghịkwa ka otu onye ugwu nọ n’ógbè ahụ na-agwa m okwu banyere ya n’onwe ya.

• Ndị maara ya, n'ebe ugwu, dị ugbu a n'agbata afọ 70 na 80, ya mere enwere m chi ọma ma nyekwa m ndị ọrụ ibe m aka ịchọta ha.

• Anaghị m ekwu okwu ebe a banyere ndị na-eme nyocha, ruo oke obi umeala, ịdị mfe nke àgwà, njedebe nke onwe ya.

• E nwekwara okwu banyere nwa ya nwoke, Chérif, onye anyị na-amaghị nke ọma ma nne ya bụ Chaouia ma ọ bụ Italian.

• Nne ya bụ n'ezie Chaouia mana ọ nweghị otu aura n'ihi na ndụ ya gbagọrọ agbagọ n'ihe gbasara ụkpụrụ obodo (nwanyị na-ahụ n'anya ma eleghị anya ọ bụghị nke ukwuu, n'adịghị ka nna ya).

• O biri n'ebe ahụ ruo afọ 70 na ndị mmadụ na-ekwu banyere ya na-atọ ụtọ mmasị, nke na-ekwu ọtụtụ ihe banyere ndidi nke ọha mmadụ nke a na-ewere na-emechi na isiike.

• Aurè abụghị ihe mmadụ na-eche site n'èzí!

• Ọ ga-abụrịrị na ha zutere n'ugwu site na mberede ma eleghị anya, nke mbụ, ma na-achọ akụ, egwuregwu a na-ahụkarị na massif, nke chọrọ ụkwụ siri ike, echiche na obi ike anụ ahụ.

• Afọ iri abụọ kewapụrụ ha, ọ dịghịkwa ka ọ dịghị ihe ọ bụla achọtala akụ.

• Echere m na ọ bụ nzukọ mara mma na nke a na-atụghị anya ya, n'etiti ndị ikom abụọ na-enweghị ajọ mbunobi ma nwee ike anụ ahụ na omume.

• Ọ bụla agadi. Ya mere nkwado ya bụ, dị ka a gwara m, nke nzuzo.

• Site n'akwụkwọ a, ebe dị n'etiti eserese na akwụkwọ akụkọ, ị na-apụ ntakịrị site na usoro mmekọrịta ọha na eze dị ọcha nke ị na-emebu.

• Akwụkwọ ọ bụla nwere ụdị edemede nke ya ma ọ bụ karịa, dabere n'isiokwu, isi mmalite, na ndị na-agụ akwụkwọ a tụrụ anya ya.

• Nke a were ogologo oge iji mepụta, ọbụlagodi ogologo oge, n'ihi ịdị nro ya, karịa naanị nyocha sayensị.

• Anọ m na-agbalị ruo oge ụfọdụ ugbu a, dịka ọmụmaatụ na Les versets de l'invincibilité (1995), ma ọ bụ na Récits de la lardin égyptienne (2005), ịtọhapụ ndị na-eme ihe nkiri na matrix nke okwu sayensị.

• Nke ikpeazụ a yiri ka ọ gbasaara ndị na-ege m ntị, enwere m olileanya nke ukwuu maka mbipụta akwụkwọ na Algeria.

• Ọ bụ ezie na mgbọrọgwụ abụghị kpọmkwem okwu ziri ezi: dị ka onye Europe si Algeria bụ onye ghọrọ Algeria,

• Enweghị m mgbọrọgwụ mana mgbakwunye, ntụkwasị obi na ntụkwasị obi.

• Ọ bụ ọdịnihu akụkọ ihe mere eme pụrụ iche, ma enwetara mana karịa ndị niile ahọpụtara.

• Aurès bụ obodo nne m, onye ezinụlọ ya bịarutere na Chélia na Kenchela, n'oge 1875.

• Echere m na n'ezie, Aurès abụrụla maka m kemgbe 1973.

• M na-agakarị ezumike na nke nne nne'm na nna m hụkwara mpaghara a n'anya nke ukwuu.

• Enwere m ebe, toponyms, ndị mmadụ na ebe nchekwa na n'echiche m.

• Amalitere m ịrụ ọrụ n'ebe ahụ, akwụkwọ akụkọ mpaghara na French na Bekee bụ usoro nke otu ụzọ n'ụzọ iri nke na Kabylie na igbu oge dị nnọọ anya na-ejupụta, ebe ọ bụ obere ọrụ na Arabic n'ebe ọzọ.

• M ga-agbakwụnye na ọdịdị ala yana ihe ngosi ihe onwunwe nke omenala mara mma karịsịa, na ọtụtụ n'ime ndị ọrụ ibe m na-amụ banyere ihe gbasara mmadụ nwere mmasị na nhọrọ a, nke bụ nanị otu.

• Ọ bụ nke mbụ aha ndị Europe na-apụta n'ebe dị elu nke Aurès massif.

• Onye na-akwo ihe sitere na Ịtali, onye bi na mpaghara ahụ, maara oke ahụ karịa onye ọ bụla.
• A sị na anyị amaghị, anyị agaraghị eche na o sighị ebe a.

Mkparịta ụka ya na Fanny Colonna na-enyocha mgbanwe okpukpe na mpaghara ugwu Algeria gafere narị afọ nke 19 na nke 20, na-atụgharị uche na ọrụ ya bụ Verses of Invincibility

‎Interview with Fanny Colonna on religious change in Algeria’s mountains, based on The Verses of Invincibility

• Ọ dị m ka m amaghị ihe ọ bụla, bụrụkwa onye kụziiri onwe m kpam kpam mgbe m malitere ịrụ ọrụ na isiokwu ahụ.

• M tolitere n’otu ime obodo, bụ́ Meskiana, ndụ ime obodo ahụ nyekwara m aka nke ukwuu.

• Nna m chọrọ ka m mụọ Arabic, yabụ m gara ụlọ akwụkwọ Qur’an nwa oge n’oge ezumike, tupu m abanye ụlọ akwụkwọ sekọndrị.

• Ahụrụ m otú e si akụziri ụmụaka ka ha na-eche echiche.

• M nwetara na m ahu ihe kuttāb bụ: ọnọdụ ịchịkọ ụkwụ, ọrụ nke okwu na ịgụgharị, ịkwagharị nke ahu, ịhụnanya maka calligraphy nke akwụkwọ ozi na ụrọ ntekwasa mbadamba.

• Edemede m na nkwugharị (Colonna, 1980b) bụ nyocha nke ọma nke usoro ndị a eji emepụta echiche.

• ahụrụ m kutāb n'anya; Enwekwaghị m mawh nwata (mbadamba), mana azụrụ m otu maka dinar n'oge ọrụ ubi mbụ m na Aurès ọ na-egosi dị ka ihe n'ihu na Les Versets.

• Agara m Médersa na-eme mgbanwe n'obodo anyị, ebe ahụ ka m hụkwara nke ọma ihe dị iche na ụlọ akwụkwọ Qur'an.

• Uwe ogologo ọkpa onye nkuzi dị mgbati na uwe elu ya na-acha ọcha, oche na bọọdụ ojii, ụmụ akwụkwọ nọ ọdụ n'ahịrị, ọzụzụ nke ahụ.

• Ụdị agụmakwụkwọ abụọ ahụ mere ka m nwee mmetụta n'ebe m nọ n'ụdị ahụ yana mkpughe nke ọdịiche dị n'etiti ha.

• Islam mụtara amụbaala ọtụtụ ọmụmụ! N'ụzọ dị iche, nkà mmụta ihe omimi nke Islam dị ka omume nke ndị na-eme ya kwa ụbọchị adọtaghị mmasị ọ bụla.

• Ihe masịrị m ná mmalite nke nnyocha a bụ na ọ dịghị ọmụmụ ihe zuru ezu banyere omume okpukpe nkịtị.

• Ruo ogologo oge, sayensị mmekọrịta ọha na eze nyere ihe oyiyi nke Maghreb dị ka ọha mmadụ ghọrọ Islam na-enweghị Islam.

• N'agbanyeghị mmepụta ahụ, site na njedebe nke atọ nke narị afọ nke 19, nke ọrụ na okpukpe, ndị odee yiri ka ọ na-atụgharị n'etiti nkọwa abụọ nke obodo North Africa.

• Okpukpe dị ebe niile, ma ọ bụ na o nweghị òkè ọ bụla na-iwu obodo.

• N’ọrụ ndị dị mkpa nke Basset (1961) ma ọ bụ Laoust (1920), dịka ọmụmaatụ, ọ nweghị ngalaba gbasara okpukperechi.

• Gellner gosipụtara n'ezie na “ndị senti,” ya bụ, usoro ọmụmụ okpukpe, nwere ọrụ abụọ.

• Na-eje ozi dị ka ndị nkwuchite n'etiti "ụwa," ebo nenweghi onye isi, ebe ike bụ site n'okike ejighị n'aka, na dị ka ogbugbo na eluigwe na ala Islam, obodo, na Ọkpara eze, dị ka ụmụ nke onye amụma na. “Okwu dị n’anụmanụ,” ya bụ, ndị na-ebu Okwu Chineke e keghị eke, Qur'an.

• Banyere Masqueray, Montagne, na Maunier aha ndị a ma ama na mmalite mmekọrịta ọha na eze nke Maghreb, ha so na ọdịnala usoro ọmụmụ nke Durkheimian sociology na sayensị mmekọrịta ọha na eze.

• Na-akwụwa aka ọtọ dị ka ndị na-ekiri ihe na-agọnahụ mkpa nke Islam, n'agbanyeghị, ha rụpụtara ihe owuwu nke tụgharịrị uche na akụkụ ndị ọzọ nke nzukọ mmekọrịta (obodo, nkwekọrịta ebo n'abu, iwu omenala).

• N'ezie, ọ bụ na talib ka mmadụ ga-amalite.

• N’ịrara onwe ya nye n’ịmụ na n’isi na icheta Qur’an, o nwere ohere ịnweta Okwu ahụ.

• Ọ na-anọ mgbe a mụrụ ya, a chọkwara ọnụnọ ya n’oge a n’ìgwè iji soro onye ahụ nwụrụ anwụ soro.

• O mere dị ka onye na-ekpe ikpe n’esemokwu di na nwunye na esemokwu ezinụlọ.

• N'Aurès, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa n'emume njem n'oge okpomọkụ, n'òtù nzuzo nke obere ndị nsọ, na n'àjà a na-achụ mgbe ahụ.

• Ọnụnọ ya kwadoro emume ahụ, site n'ọrụ ọ rụrụ n'iwepụta ihe dị nsọ.

• N'ihi ya, o mere emume okpukpe, bụ́ ihe onye nkụzi ụlọ akwụkwọ na-agaghị echewe ma emesịa.

Njikọ mpụga

‎Biography

‎

‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎